Το ερώτημα που πλανάται πάνω από την Κουμουνδούρου δεν είναι πλέον απλώς πολιτικό, αλλά σχεδόν υπαρξιακό, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει να ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στην ανάγκη για μια ιστορική ολική επαναφορά και τον κίνδυνο να μετατραπεί στο απόλυτο case study προς αποφυγήν στα εγχειρίδια της πολιτικής επικοινωνίας.
Μετά από μια μακρά περίοδο εσωστρέφειας, διασπάσεων, δημόσιων αντεγκλήσεων και μιας πρωτοφανούς απομυθοποίησης της ηγεσίας του, το κόμμα που κάποτε εξέφρασε την ανατροπή του κατεστημένου δείχνει εγκλωβισμένο σε έναν κύκλο αυτοχειρίας.
Η εικόνα ενός πολιτικού οργανισμού που καταναλώνει τις δικές του σάρκες, αντί να παράγει πολιτική και να ασκεί δομική αντιπολίτευση, έχει τραυματίσει βαθιά τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες, μετατρέποντας τη δημόσια συζήτηση γύρω από αυτόν από ιδεολογική σε σχεδόν παραπολιτική.
Για να καταλάβει κανείς αν υπάρχει δρόμος επιστροφής, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσει το μέγεθος του επικοινωνιακού και στρατηγικού εκτροχιασμού.
Η πολιτική επικοινωνία βασίζεται στη συνέπεια, το καθαρό μήνυμα και την αξιοπιστία, τρία στοιχεία που ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε σταδιακά, αντικαθιστώντας τα με μια διαρκή εσωτερική κρίση ταυτότητας. Η μετάβαση από τον ριζοσπαστισμό στον κυβερνητισμό, και στη συνέχεια σε μια βίαιη μετα-ιδεολογική εποχή, έγινε χωρίς τις απαραίτητες θεωρητικές και οργανωτικές γέφυρες. Το αποτέλεσμα ήταν να εκπέμπεται μια εικόνα σύγχυσης, όπου η εσωτερική φαγωμάρα υπερτερούσε οποιασδήποτε προγραμματικής πρότασης, κάνοντας το κόμμα να μοιάζει με «παράδειγμα προς αποφυγήν» για το πώς μια κυβερνητική δύναμη μπορεί να απωλέσει την ηγεμονία της σε ελάχιστο χρόνο .
Ωστόσο, στην πολιτική η νεκρανάσταση δεν είναι αδύνατη, αρκεί να υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι το πολιτικό σύστημα απεχθάνεται το κενό και αν ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του, ίσως βρει τον ζωτικό χώρο που χρειάζεται.
Για να «σηκώσει κεφάλι», η συνταγή δεν είναι μυστική, αλλά είναι εξαιρετικά επώδυνη αφου απαιτείται μια γενναία δόση αυτοκριτικής, η παραγωγή σοβαρής, ρεαλιστικής πολιτικής που να απαντά στα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα και, κυρίως, η επιστροφή στη σοβαρότητα. Η επικοινωνία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική για πολύ καιρό· αν δεν υπάρχει ουσιαστικό περιεχόμενο, το περιτύλιγμα αργά ή γρήγορα σκίζεται.
Το αν τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταφέρει να ανατρέψει τα προγνωστικά ή αν θα παραμείνει ένα διαχρονικό μάθημα επικοινωνιακής αποτυχίας εξαρτάται από το αν οι άνθρωποί του θα καταλάβουν ότι ο χρόνος κυλά εις βάρος τους. Αν συνεχίσουν να κοιτούν τον καθρέφτη τους αντί για την κοινωνία, η μοίρα τους έχει ήδη γραφτεί στα ακαδημαϊκά συγγράμματα του μέλλοντος.
Αν όμως καταφέρουν να αφήσουν πίσω τις προσωπικές στρατηγικές και να μιλήσουν ξανά για τα προβλήματα του κόσμου με καθαρότητα, ίσως το τραύμα της σημερινής κρίσης να γίνει η αφετηρία για μια νέα, πιο ώριμη αρχή.
Το στοίχημα είναι τεράστιο και η κλεψύδρα έχει ήδη γυρίσει ανάποδα.
