Του Βασίλη Ταλαμάγκα
Η υπόθεση των Τεμπών έφερε στην επιφάνεια τον τρόπο που αντιμετωπίζονται τα πολιτικά πρόσωπα από την δικαιοσύνη. Πρόσφατα διατυπώθηκε από υπουργό της κυβέρνησης η άποψη “πουθενά στον κόσμο βουλευτές και υπουργοί δεν δικάζονται από τακτικά δικαστήρια”. Μετά αυτό έπεσε σε δεύτερη μοίρα και έγινε η ντρίπλα Τριαντοπουλου με την τακτική δικαιοσύνη.
Στις περισσότερες δημοκρατικές χώρες, οι πολιτικοί (βουλευτές και υπουργοί) μπορούν να δικαστούν σε τακτικά δικαστήρια, με ορισμένες εξαιρέσεις και προϋποθέσεις που διαφέρουν ανάλογα με το νομικό σύστημα κάθε χώρας.
Σημαντικοί παράγοντες της επιστημονικής κοινότητας στον χώρο της δικαιοσύνης κωδικοποίησαν το τι συμβαίνει σε διάφορες ανεπτυγμένες χώρες .
-Γαλλία: Οι υπουργοί δικάζονται από ειδικό δικαστήριο αλλά για αδικήματα εκτός καθήκοντος υπάγονται στα κοινά δικαστήρια.
-Γερμανία: Δεν υπάρχει ειδικό δικαστήριο. Οι πολιτικοί δικάζονται από τακτικά δικαστήρια, αφού αρθεί η ασυλία τους από το Κοινοβούλιο.
– Ηνωμένο Βασίλειο: Δεν υπάρχει συνταγματικά κατοχυρωμένη ασυλία για τους πολιτικούς πέρα από την κοινοβουλευτική προστασία λόγου. Αν κατηγορηθούν για αδίκημα, δικάζονται από τακτικά δικαστήρια.
-ΗΠΑ: Οι πολιτικοί δεν έχουν ασυλία από ποινικές διώξεις. Πρόσφατα παραδείγματα είναι οι δικαστικές υποθέσεις εναντίον του Donald Trump.
– Ιταλία: Οι υπουργοί μπορούν να δικαστούν από τακτικά δικαστήρια με την έγκριση της Βουλής.
Ισπανία: Οι βουλευτές και υπουργοί έχουν μερική ασυλία (fuero), που σημαίνει ότι δεν δικάζονται από τα κατώτερα τακτικά δικαστήρια, αλλά από το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας . Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι αποφεύγουν τη δικαιοσύνη – αντιθέτως, το Ανώτατο Δικαστήριο είναι ανεξάρτητο και έχει καταδικάσει κορυφαίους πολιτικούς.
– Ολλανδία: Δεν υπάρχει καμία ειδική ασυλία για πολιτικούς όσον αφορά ποινικές υποθέσεις. Ο πρωθυπουργός, υπουργοί και βουλευτές δικάζονται από τα τακτικά δικαστήρια όπως κάθε άλλος πολίτης.
– Σουηδία: Οι πολιτικοί δεν έχουν καμία νομική ασυλία και υπάγονται στα τακτικά δικαστήρια. Αν ένας υπουργός ή βουλευτής διαπράξει ποινικό αδίκημα, αντιμετωπίζει τη δικαιοσύνη όπως οποιοσδήποτε άλλος πολίτης. Η χώρα είναι γνωστή για τη διαφάνειά της και τη μηδενική ανοχή στη διαφθορά, γεγονός που αποτρέπει τη δημιουργία προστατευτικών μηχανισμών υπέρ των πολιτικών.
Στην Ελλάδα, ισχύει ένα από τα πιο προστατευτικά καθεστώτα ασυλίας στην Ευρώπη. Το άρθρο 86 του Συντάγματος δίνει στη Βουλή την αποκλειστική αρμοδιότητα να παραπέμπει υπουργούς στη Δικαιοσύνη, γεγονός που συχνά οδηγεί σε συγκάλυψη σκανδάλων. Αν η χώρα αυτή θέλει να χαράξει μια νέα πορεία πρέπει να αλλάξει άμεσα ο νόμος περί ευθύνης υπουργών. Όποιος το κάνει, η κοινωνία θα τον επιβραβεύσει…
