Όταν μιλάμε για την ελληνική γη και τα προϊόντα της, το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα σε δύο κομβικά προϊόντα που έχουν καταφέρει να κλείσουν μέσα τους όλη την ουσία της μεσογειακής παράδοσης.
Η φέτα και το ελαιόλαδο δεν είναι απλώς δύο βασικά συστατικά στο καθημερινό μας τραπέζι, αλλά οι πιο ισχυροί «πρεσβευτές» της χώρας μας στο εξωτερικό, δύο βαριά χαρτιά που στηρίζουν με τρόπο καθοριστικό την Εθνική μας οικονομία.
Δεν πρόκειται για μια θεωρητική διαπίστωση, αλλά για μια πραγματικότητα που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα επίσημα νούμερα, καθώς η συνολική αξία των εξαγωγών τους ξεπέρασε το 2025 το εντυπωσιακό φράγμα των 2,1 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Πίσω από αυτό το αστρονομικό ποσό δεν κρύβονται μόνο ψυχρά στατιστικά στοιχεία, αλλά ο καθημερινός μόχθος εκατοντάδων χιλιάδων παραγωγών, αγροτικών οικογενειών και μεταποιητικών επιχειρήσεων που κρατούν ζωντανή την ελληνική περιφέρεια.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, αυτά τα δύο προϊόντα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας και ταυτόχρονα τεράστια αναπτυξιακά πλεονεκτήματα που έχουμε χρέος να προστατεύουμε και να αναδεικνύουμε με κάθε ευκαιρία.
Ο «βασιλιάς» των ελληνικών τυριών, η φέτα, αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται ολόκληρη η εγχώρια αιγοπροβατοτροφία.
Μπορεί η χώρα μας να περηφανεύεται για έναν πλούσιο γαστρονομικό χάρτη με 25 καταχωρισμένες ονομασίες τυριών, εκ των οποίων οι 23 είναι Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης και οι δύο Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης, όμως η φέτα κρατά σταθερά τη μερίδα του λέοντος.
Αναλύοντας τα στοιχεία του 2025, η Ελληνική παραγωγή φέτας άγγιξε τους 152.700 τόνους, καλύπτοντας σχεδόν το 64% της συνολικής καταγεγραμμένης παραγωγής τυριών στην Ελλάδα, αν εξαιρέσουμε τα τυριά τυρογάλακτος.
Το μέγεθος της επίδρασής της στην πρωτογενή παραγωγή γίνεται ακόμα πιο αντιληπτό αν σκεφτεί κανείς ότι για την παρασκευή της απορροφήθηκε το 75% του πρόβειου και το 41% του γίδινου γάλακτος της χώρας.
Με απλά λόγια, το 69% της συνολικής εγχώριας παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος διοχετεύεται στη δημιουργία αυτού του μοναδικού προϊόντος.
Η δυναμική της όμως δεν περιορίζεται εντός συνόρων. Το 2025, περίπου 105.000 τόνοι φέτας, δηλαδή το 69% της παραγωγής, ταξίδεψαν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, φέρνοντας στα ταμεία 835 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτοντας το 9% της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων.
Η Γερμανία παραμένει η πιο πιστή και μεγάλη αγορά-στόχος, με την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες να ακολουθούν, συμπληρώνοντας την πεντάδα των χωρών που απορροφούν το 70% των εξαγωγών μας.
Αυτή η διεθνής επιτυχία δείχνει στην πράξη ότι όταν ένα προϊόν συνδυάζει τη σταθερή ποιότητα με την αυθεντικότητα και την ισχυρή σύνδεση με τον τόπο του, μπορεί να κυριαρχήσει ακόμα και στις πιο απαιτητικές αγορές.
Στην άλλη πλευρά αυτού του πολύτιμου νομίσματος βρίσκεται το ελαιόλαδο, το «υγρό χρυσάφι» της ελληνικής γης, ένας κλάδος στον οποίο δραστηριοποιούνται περίπου 700.000 παραγωγοί.
Ο πλούτος των τοπικών ποικιλιών και των διαφορετικών μικροκλιμάτων της χώρας αποτυπώνεται ανάγλυφα στον επίσημο κατάλογο του Υπουργείου, ο οποίος περιλαμβάνει 33 καταχωρισμένες ελληνικές ονομασίες ελαιολάδων, με 20 ΠΟΠ και 13 ΠΓΕ. Το 2025 ήταν μια χρονιά-σταθμός, με τις εξαγωγές του ελαιολάδου να φτάνουν το 1,31 δισεκατομμύριο ευρώ, καταλαμβάνοντας το 12,4% των συνολικών εξαγωγών τροφίμων της Ελλάδας.
Για την τρέχουσα περίοδο 2025-2026, η παραγωγή υπολογίζεται στους 235.000 τόνους, από τους οποίους οι 139.000 τόνοι αναμένεται να διοχετευθούν στο εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή παρουσία της Ελλάδας στην τέταρτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης, πίσω από την Ισπανία, την Τουρκία και την Τυνησία.
Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον δεν είναι απλώς η διατήρηση των ποσοτήτων, αλλά η στροφή στην τυποποίηση.
Για να κερδηθεί όμως αυτό το στοίχημα και να αποκτήσει ο κλάδος στέρεες βάσεις, η Πολιτεία στρέφει την προσοχή της σε ένα κρίσιμο θεσμικό εργαλείο που είναι η επικαιροποίηση του Ελαιοκομικού Μητρώου.
Στόχος είναι να αποκτήσουν οι αρχές μια ρεαλιστική εικόνα για τις εκμεταλλεύσεις, την παραγωγική βάση και τις πραγματικές ποσότητες που παράγονται στη χώρα. Προκειμένου να γίνουν όλες οι απαραίτητες τεχνικές προσαρμογές και να αποφευχθούν πρόχειρες λύσεις, η υποχρεωτική υποβολή των Δηλώσεων Συγκομιδής Ελαιοκάρπου μετατέθηκε για την επόμενη ελαιοκομική περίοδο 2026-2027, με επίσημη ημερομηνία έναρξης την 1η Οκτωβρίου 2026.
Το πιο ελπιδοφόρο στοιχείο σε αυτή την προσπάθεια είναι η απόφαση για διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων με την ΑΑΔΕ και τον ΟΣΔΕ, σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα θα αντλούνται αυτόματα και ηλεκτρονικά, βάζοντας τέλος στην ατέρμονη γραφειοκρατία, την επανάληψη των ίδιων διαδικασιών και το περιττό κόστος που συχνά επωμίζονται οι παραγωγοί.
Το Ελαιοκομικό Μητρώο δεν έρχεται για να αποτελέσει ένα ακόμα βαρετό γραφειοκρατικό εμπόδιο, αλλά ένα σύγχρονο όπλο στα χέρια του κράτους και των αγροτών.
Με απλές ψηφιακές διαδικασίες, αξιόπιστα δεδομένα και ουσιαστική ιχνηλασιμότητα, μπορούμε να προστατεύσουμε την αυθεντικότητα των προϊόντων μας και να χτίσουμε μια ισχυρή ασπίδα προστασίας απέναντι σε παράνομες Ελληνοποιήσεις και νοθείες, εξασφαλίζοντας ότι το ελαιόλαδο και η φέτα θα συνεχίσουν να πρωταγωνιστούν παγκοσμίως με την αξία που πραγματικά τους αναλογεί.
