Του Βασιλη Ταλαμαγκα
Η πρόσφατη δημοσκόπηση της MRB συνιστά ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες και κυρίως προς το Μέγαρο Μαξίμου. Τα ευρήματα αποτυπώνουν μια κοινωνία που εμφανίζεται κουρασμένη, δύσπιστη και ολοένα πιο αποστασιοποιημένη από την κυβερνητική πολιτική. Με το 65,2% των πολιτών να δηλώνει ότι επιθυμεί αλλαγή κυβέρνησης στις επόμενες εκλογές, η εικόνα για την κυβέρνηση είναι σαφώς επιβαρυμένη, ενώ το αίτημα για πολιτική ανανέωση αποκτά χαρακτηριστικά πλειοψηφικού ρεύματος. Η δυσαρέσκεια αυτή δεν εκφράζεται απλώς ως μια συγκυριακή αντίδραση, αλλά ως βαθύτερη απογοήτευση που διαπερνά διαφορετικά κοινωνικά στρώματα.
Η έντονη αυτή τάση φανερώνει ότι ένα μεγάλο μέρος των πολιτών δεν αισθάνεται πλέον ότι εκπροσωπείται από την παρούσα κυβέρνηση. Αντιθέτως, ενισχύεται η αντίληψη ότι οι κυβερνητικές επιλογές δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Ζητήματα όπως η ακρίβεια, η καθημερινότητα, η ασφάλεια και η ποιότητα ζωής φαίνεται να λειτουργούν σωρευτικά, διαμορφώνοντας ένα κλίμα δυσπιστίας και αρνητικής στάσης απέναντι στην εξουσία. Η αντιπάθεια αυτή δεν είναι απαραίτητα ιδεολογική αλλα συχνά είναι βιωματική, αποτέλεσμα της καθημερινής πίεσης που αισθάνονται οι πολίτες.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η μεταστροφή της κοινής γνώμης σε ό,τι αφορά το μοντέλο διακυβέρνησης. Η μέχρι πρότινος κυρίαρχη επιδίωξη της αυτοδυναμίας φαίνεται να υποχωρεί σημαντικά. Μόλις το 17,9% των πολιτών δηλώνει ότι προτιμά μια αυτοδύναμη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ποσοστό που την κατατάσσει στην τρίτη θέση των επιλογών. Αντίθετα, ενισχύονται τα σενάρια συνεργασίας, με την οικουμενική κυβέρνηση να συγκεντρώνει 22,1% και μια κυβέρνηση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ με κόμματα της Αριστεράς να ακολουθεί με 20,1%. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η κοινωνία δεν εμπιστεύεται πλέον εύκολα μονοκομματικές λύσεις και στρέφεται προς πιο συναινετικά μοντέλα διακυβέρνησης.
Η αποδυνάμωση της επιθυμίας για αυτοδυναμία αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή νοοτροπίας. Οι πολίτες φαίνεται να αναζητούν ισορροπίες, ελέγχους και συνεργασίες, θεωρώντας ότι έτσι μπορεί να περιοριστεί η αυθαιρεσία και να ενισχυθεί η λογοδοσία. Παράλληλα, η αυξανόμενη απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα συνολικά ενισχύει την ανάγκη για νέες προσεγγίσεις και πρόσωπα που θα μπορέσουν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια της «αντιπάθειας» προς την κυβέρνηση δεν πρέπει να ερμηνεύεται απλοϊκά ως μια συναισθηματική αντίδραση. Πρόκειται περισσότερο για ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που συνδέεται με την απώλεια εμπιστοσύνης, την αίσθηση αδικίας και την απογοήτευση από την απόσταση μεταξύ προεκλογικών υποσχέσεων και κυβερνητικών πράξεων. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι δεν ακούγονται, είναι αναμενόμενο να στρέφονται εναντίον της εξουσίας.
Η εικόνα που προκύπτει σήμερα , είναι αυτή μιας κοινωνίας σε αναζήτηση νέας πολιτικής κατεύθυνσης. Η αποδοκιμασία προς την κυβέρνηση συνδυάζεται με την ανάγκη για σταθερότητα, συνεργασία και ουσιαστικές λύσεις. Το μήνυμα είναι σαφές και ξεκάθαρο και λέει ότι οι πολίτες δεν απορρίπτουν απλώς μια συγκεκριμένη κυβέρνηση, αλλά ζητούν μια διαφορετική προσέγγιση στη διακυβέρνηση, με περισσότερη ευαισθησία, αποτελεσματικότητα και διάθεση για συνεννόηση.
