Ένα τεράστιο «βουνό» από παλιά κόκκινα δάνεια στερεί από ένα τεράστιο κομμάτι της κοινωνίας το δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία, εγκλωβίζοντας πολίτες και επιχειρήσεις σε έναν ατέρμονο δικαστικό και οικονομικό λαβύρινθο. Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι —σχεδόν το ένα τέταρτο του ενήλικου πληθυσμού— βρίσκονται σήμερα πλήρως αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα. Για όλους αυτούς τους δανειολήπτες, η καθημερινότητα μοιάζει με θηλιά, καθώς δεν έχουν πρόσβαση σε βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία, αδυνατούν να πάρουν επιχειρηματικά ή στεγαστικά δάνεια και δεν μπορούν να εκδώσουν ούτε μια απλή πιστωτική κάρτα για να στηρίξουν τη δραστηριότητά τους.
Η ρίζα του προβλήματος πηγαίνει πίσω στο 2015, όταν υπό την πίεση των διεθνών συνθηκών δημιουργήθηκε το νομικό πλαίσιο που επέτρεψε τη μεταβίβαση άνω του 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων, ύψους 110 δισεκατομμυρίων ευρώ, από τις τράπεζες σε εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Αντί όμως αυτό να φέρει τη λύση, οδήγησε σε μια νέα ομηρία. Τα δάνεια που κάποτε άλλαζαν χέρια μεταξύ τραπεζών κατέληξαν σε πλατφόρμες διαχείρισης, οι οποίες στην πλειονότητά τους απέρριπταν προτάσεις για βιώσιμες και προσιτές δόσεις. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες δανειολήπτες, που είχαν υποθηκεύσει τις περιουσίες και τα σπίτια τους, να βρεθούν παγιδευμένοι σε μια δίνη απλήρωτων τόκων που διογκώνουν συνεχώς το χρέος τους, με τη μόνη διέξοδο να δίνεται πλέον στα δικαστήρια.
Σήμερα, ένα ιλιγγιώδες ποσό που αγγίζει τα 75 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του εθνικού ΑΕΠ, παραμένει ουσιαστικά «μπλοκαρισμένο» εξαιτίας αυτών των νομικών εμπλοκών και των μεγάλων καθυστερήσεων στις ρυθμίσεις. Είναι προφανές ότι μια οικονομία δεν μπορεί να αναπτυχθεί με υγιή και βιώσιμο τρόπο όταν το μισό σχεδόν από αυτό το αποκλεισμένο 1,5 εκατομμύριο είναι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, οι οποίοι αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αγοράς και τώρα αδυνατούν να επενδύσουν.
Από την πλευρά της πολιτείας, υποστηρίζεται ότι οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις και η ενίσχυση του δικαστικού σώματος έχουν μειώσει τους χρόνους εκδίκασης των υποθέσεων στις 315 ημέρες, από τις 1.200 που απαιτούνταν παλαιότερα, με την προσδοκία το πρόβλημα να έχει εξομαλυνθεί πλήρως μέχρι το 2028.
Ωστόσο, οι άνθρωποι της αγοράς και οι νομικοί κύκλοι παραμένουν πολύ πιο σκεπτικοί, εκτιμώντας ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον μια πενταετία για να ξεκαθαρίσει το τοπίο, καθώς οι πραγματικές καθυστερήσεις στα δικαστήρια παραμένουν τεράστιες και υπάρχουν υποθέσεις που παίρνουν δικάσιμο ακόμα και για την επόμενη δεκαετία. Μέχρι τότε, η αγορά θα συνεχίσει να πορεύεται με μια ανοιχτή πληγή που κρατά δέσμιους χιλιάδες πολίτες στην οικονομική αφάνεια.
