Η Ολομέλεια των Δικαστών του Εφετείου Αθηνών, κατά τη χθεσινή συνεδρίασή της, έκανε δεκτή την πρόταση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (ΔΣΑ) για την επαναφορά της καθαρογραφής των αθωωτικών αποφάσεων, βάζοντας τέλος σε μια πρακτική που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τα τελευταία χρόνια.
Τι αλλάζει με τη νέα απόφαση
Σύμφωνα με τα όσα αποφασίστηκαν, η καθαρογραφή των αθωωτικών αποφάσεων θα γίνεται πλέον κατόπιν απλής αίτησης του διαδίκου ή του πληρεξούσιου δικηγόρου του, εντός προθεσμίας έξι μηνών από την έκδοση της απόφασης. Καταργείται, μάλιστα, η υποχρέωση επίκλησης ειδικού εννόμου συμφέροντος, αίροντας ένα βασικό γραφειοκρατικό και νομικό εμπόδιο που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Για την πλήρη ενεργοποίηση της ρύθμισης, η απόφαση θα διαβιβαστεί στον Άρειο Πάγο και εν συνεχεία στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, προκειμένου να εκδοθεί η απαιτούμενη Υπουργική Απόφαση.
Έξι χρόνια χωρίς καθαρογραφή
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ανατροπή μιας εξαετούς πρακτικής, η οποία είχε παγιωθεί με την Υπουργική Απόφαση 2273/2020. Το δικηγορικό σώμα είχε επανειλημμένα ασκήσει κριτική, χαρακτηρίζοντας το καθεστώς αυτό αντισυνταγματικό, καθώς –όπως υποστήριζε– παραβίαζε το άρθρο 93 του Συντάγματος περί υποχρέωσης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας όλων των δικαστικών αποφάσεων.
Όπως επεσήμανε ο ΔΣΑ, η αθωωτική απόφαση αποτελεί την κορυφαία στιγμή της ποινικής διαδικασίας, και ο πολίτης έχει αναφαίρετο δικαίωμα να γνωρίζει πλήρως το σκεπτικό που οδήγησε στην απαλλαγή του. Το σκεπτικό αυτό δεν έχει μόνο ηθική αξία, αλλά και πρακτική χρησιμότητα, καθώς μπορεί να αξιοποιηθεί σε άλλες έννομες διαδικασίες, όπως αστικές, διοικητικές ή πειθαρχικές.
Τη θέση του ΔΣΑ ανέπτυξαν με τεκμηριωμένες εισηγήσεις ο πρόεδρος Ανδρέας Κουτσόλαμπρος και ο σύμβουλος Κώστας Παπαδάκης. Στη συνεδρίαση παρέστησαν επίσης μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου, καθώς και εκπρόσωποι της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχομένων Δικηγόρων, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία υπέρ της επαναφοράς της καθαρογραφής.
Ο αντίλογος
Δεν έλειψε, ωστόσο, ο αντίλογος από την πλευρά της έδρας. Ο πρόεδρος Εφετών Κωνσταντίνος Κουτσογεώργος είχε εκφράσει επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι, υπό το βάρος χιλιάδων εκκρεμών υποθέσεων, η καθαρογραφή αθωωτικών αποφάσεων –ιδίως όταν δεν προκύπτει έννομο συμφέρον για άσκηση έφεσης– ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω το σύστημα.
Κατά τη δικαστική αυτή προσέγγιση, προτεραιότητα θα πρέπει να δίνεται στις καταδικαστικές αποφάσεις, οι οποίες συνδέονται άμεσα με την προσωπική ελευθερία των πολιτών.
