Οργισμένος ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε τελικά το διάταγμα για την επιβολή πρόσθετων δασμών 10% στις εισαγωγές από όλες τις χώρες παρά το «στοπ» από το Ανώτατο Δικαστήριο που έκρινε παράνομους πολλούς από τους δασμούς που είχε επιβάλει σε εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Μάλιστα, έκανε και σχετική ανάρτηση στην πλατφόρμα Truth Social ανακοινώνοντας τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας) ότι:
«Είναι μεγάλη μου τιμή που μόλις υπέγραψα στο Οβάλ Γραφείο έναν παγκόσμιο δασμό 10% σε όλες τις χώρες, που θα τεθεί σε ισχύ σχεδόν αμέσως».
Σε άλλη ανάρτηση ο Αμερικανός Πρόεδρος ανέφερε πως όσοι ψήφισαν για την κατάργηση των δασμών θα έπρεπε να ντρέπονται.
«Η απόφασή τους είναι γελοία αλλά τώρα θα ξεκινήσει η διαδικασία προσαρμογής», δήλωσε ο Τραμπ και έστειλε μήνυμα πως «τώρα θα κάνουμε τα πάντα για να πάρουμε περισσότερα λεφτά από ότι πριν».
Ο Ντόναλντ Τραμπ επικαλέστηκε για πρώτη φορά το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλει δασμούς έως και 15% για διάστημα 150 ημερών.
«Δεν χρειάζεται να ρωτήσω το Κογκρέσο για τους δασμούς», τόνισε χθες Παρασκευή, διαβεβαιώνοντας ότι τα έσοδα από τους δασμούς «θα αυξηθούν». Οι «παγκόσμιοι δασμοί» του 10%, είπε ο Τραμπ, θα ισχύσουν για πέντε μήνες και θα προστεθούν στους ήδη υπάρχοντες.
Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους εάν η Ουάσινγκτον θα πρέπει να επιστρέψει τα χρήματα που έλαβε εντός του 2025 από τους δασμούς, απάντησε ότι δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν αποζημιώσεις και ότι «η κατάληξη θα είναι ότι θα βρισκόμαστε στα δικαστήρια για την επόμενη πενταετία».
Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ λέγοντας: «Ντρέπομαι για ορισμένα μέλη του που δεν είχαν το θάρρος να κάνουν ό,τι είναι σωστό για τη χώρα μας». «Επέδειξαν αντιπατριωτική στάση και ανυπακοή στο Σύνταγμα μας» είπε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο, υποστηρίζοντας ότι θεωρεί πως «υποτάχθηκαν σε ξένες επιρροές».
«Υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεγονότων, οι πρόσθετοι δασμοί ad valorem (επί της αξίας) που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA (σ.σ. του του νόμου περί οικονομικών εξουσιών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης με διεθνή διάσταση)» οι οποίοι προβλέπονταν σε προηγούμενα εκτελεστικά διατάγματα «δεν θα ισχύουν πλέον και, το συντομότερο δυνατόν, δεν θα εισπράττονται πλέον», αναφέρει ο Λευκός Οίκος.
Η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, οι οποίοι είχαν επιβληθεί σε σχεδόν όλα τα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση δεν επηρεάζει τους δασμούς που επιβάλλονται σε ορισμένους τομείς – όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας και το αλουμίνιο ή τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της EY-Parthenon Γκρέγκορι Ντάκο, η άμεση συνέπεια θα είναι η μείωση του μέσου συντελεστή που εφαρμόζεται στα εισαγόμενα προϊόντα, ο οποίος αναμένεται να υποχωρήσει από 16,8% σε περίπου 9,5%.
Μια άλλη συνέπεια είναι ότι οι εταιρείες που κατέβαλαν αυτούς τους δασμούς μπορούν να αξιώσουν αποζημίωση. Ορισμένες από αυτές είχαν ήδη προβλέψει την εξέλιξη, ασκώντας έφεση.
Αν και παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές ποσό, οικονομολόγοι εκτιμούν πως τα έσοδα που θα προκύψουν από αυτούς τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κυμανθούν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.
Στα μέσα Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει μια ζοφερή εικόνα, μιλώντας για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε περίπτωση δυσμενούς απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Χθες Παρασκευή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ εκτίμησε πως αυτό θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι έχει ήδη ζητήσει επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βασισμένος σε εκτιμήσεις του πανεπιστημίου Γέιλ. Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης της Καλιφόρνιας τόνισε από την πλευρά του πως θεωρεί ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.
Πέρα από τις άμεσες συνέπειες, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσει την ικανότητα της αμερικανικής κυβέρνησης να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τους εταίρους της – η βούληση των οποίων να μειώσουν το ύψος των δασμών έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παραδέχτηκε πρόσφατα ότι μια δυσμενής απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θα μπορούσε να στερήσει από την κυβέρνηση την «ευελιξία» που προσφέρει η χρήση των δασμών ως διαπραγματευτικού μοχλού.
Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε στο AFP πως οι χώρες που έχουν υπογράψει συμφωνίες υπόκεινται πλέον και στον πρόσθετο δασμό 10% που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ.
Το διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ βασίζεται σε έναν εμπορικό νόμο του 1974, που επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπήσει τις συναλλαγές μεταξύ των ΗΠΑ και των εταίρων τους όταν διαπιστώνεται σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών.
Ωστόσο, υπάρχει το μειονέκτημα ότι ο νόμος αυτός παρέχει αυτήν τη δυνατότητα στον πρόεδρο των ΗΠΑ για διάστημα έως 150 ημερών. Ακολούθως, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει έγκριση από το Κογκρέσο, εφόσον θελήσει να διατηρήσει το μέτρο.
Η πιο προφανής λύση για την κυβέρνηση θα ήταν να καταθέσει προς ψήφιση στο Κογκρέσο νομοσχέδιο που θα της έδινε τη δυνατότητα για επαναφορά των δασμών.
Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να αποδειχθεί χρονοβόρο και δύσκολο να επιτευχθεί, ιδίως με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν και ορισμένους Ρεπουμπλικάνους να εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.
