Του Βασιλη Ταλαμαγκα
Η διεθνής πολιτική σκηνή βρίθει από υποκρισία, επιλεκτική ευαισθησία και δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η στάση του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στη Γροιλανδία σε σύγκριση με την τουρκική κατοχή στην Κύπρο. Για τη Γροιλανδία, ένα γεωστρατηγικό κομμάτι γης με τεράστιο ενεργειακό και στρατιωτικό ενδιαφέρον, η Δύση δηλώνει έτοιμη να συγκρουστεί ακόμη και στρατιωτικά. Για την Κύπρο όμως, όπου εδώ και μισό αιώνα ένα κράτος-μέλος της ΕΕ παραμένει διχοτομημένο από εισβολή και κατοχή, επικρατεί εκκωφαντική σιωπή.
Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη περιοχή της Δανίας, έχει αναχθεί σε επίκεντρο διεθνούς ανταγωνισμού λόγω των σπάνιων γαιών, των ενεργειακών κοιτασμάτων και της στρατηγικής της θέσης στον Αρκτικό κύκλο. Ο Καναδάς, και η ΕΕ μιλούν ανοιχτά για «υπεράσπιση της κυριαρχίας» και «αποτροπή ξένων απειλών». Οι λέξεις «ασφάλεια», «διεθνές δίκαιο» και «σταθερότητα» επαναλαμβάνονται συνεχώς, ενώ στρατιωτικές ασκήσεις και εξοπλιστικά προγράμματα παρουσιάζονται ως απολύτως θεμιτά.
Την ίδια ώρα, στην Κύπρο υφίσταται μια κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου: η παράνομη τουρκική εισβολή του 1974 και η συνεχιζόμενη κατοχή του 37% του νησιού. Δεκάδες ψηφίσματα του ΟΗΕ παραμένουν ανεκτέλεστα, περιουσίες έχουν υφαρπαγεί, αγνοούμενοι δεν έχουν βρεθεί και ένας ολόκληρος λαός ζει με τα τραύματα της διχοτόμησης. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΕ –της οποίας η Κύπρος είναι πλήρες μέλος– περιορίζεται σε γενικόλογες δηλώσεις και «εκκλήσεις για διάλογο».
Γιατί αυτή η διαφορά στάσης; Η απάντηση είναι ωμή: συμφέροντα. Η Τουρκία θεωρείται «στρατηγικός εταίρος», χρήσιμη στο ΝΑΤΟ, στο μεταναστευτικό και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου. Έτσι, η κατοχή στην Κύπρο μετατρέπεται σε «ενοχλητική λεπτομέρεια» που καλό είναι να μην ταράζει τις σχέσεις με την Άγκυρα. Αντίθετα, στη Γροιλανδία υπάρχει μόνο ο ανταγωνισμός για πόρους και ισχύ.
Αν η ΕΕ και ο Καναδάς θέλουν να μιλούν για αρχές, αξίες και διεθνές δίκαιο, οφείλουν να είναι συνεπείς. Δεν μπορείς να απειλείς με πόλεμο για τη Γροιλανδία και να κάνεις πως δεν βλέπεις την κατοχή στην Κύπρο. Διαφορετικά, το μήνυμα που στέλνεις στον κόσμο είναι ξεκάθαρο: το δίκαιο ισχύει μόνο όταν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ισχυρών.
