Του Ειδικού Συνεργάτη Κ.A.
Αχ, η Ελλάδα μας του 2026! Η χώρα όπου η Δικαιοσύνη, αυτό το ιερό αγαθό που υποτίθεται ότι είναι τυφλή, αποκτά ξαφνικά μάτια – και μάλιστα μάτια που μετράνε ευρώ με ακρίβεια λογιστή. Με τον νέο νόμο 5221/2025, που μπήκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, η κυβέρνηση μας “εκσυγχρονίζει” τα δικαστήρια. Μετάφραση: Τα κάνει πιο ακριβά, πιο γραφειοκρατικά και πιο προσιτά… μόνο αν έχεις βαθιά τσέπη. Γιατί, βρε παιδιά, ποιος χρειάζεται δωρεάν πρόσβαση στη Δικαιοσύνη όταν μπορείς να πληρώνεις αδρά για να νιώθεις VIP;
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Παλιά, όταν ήθελες να αναβάλεις μια δίκη – γιατί, ας μην κρυβόμαστε, όλοι ξέρουμε πόσο “γρήγορα” κινούνται τα ελληνικά δικαστήρια – πλήρωνες ένα συμβολικό ποσό: 20-40 ευρώ, ανάλογα το δικαστήριο. Τώρα; 40-100 ευρώ! Και αν το δικαστήριο κρίνει ότι η αναβολή σου ήταν “άδικη”, μπορεί να σου φορτώσει επιπλέον 70-400 ευρώ σε δικαστικά έξοδα. Επειδή, προφανώς, η λύση στην καθυστέρηση των δικαστηρίων δεν είναι να προσλάβουμε περισσότερους δικαστές ή να ψηφιοποιήσουμε τα πάντα (εκτός από τα μισά), αλλά να τιμωρούμε οικονομικά τους πολίτες που τολμούν να ζητήσουν λίγο χρόνο. Μπράβο, καινοτομία!
Αλλά η πραγματική “μαγεία” κρύβεται στη μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δικηγόρους. Ναι, σωστά διαβάσατε: Τώρα, πράγματα όπως η έκδοση διαταγής πληρωμής, η δημοσίευση διαθήκης ή η έκδοση πιστοποιητικού κληρονομιάς θα τα κάνουν δικηγόροι, όχι οι δικαστικοί υπάλληλοι. Και φυσικά, θα πληρώνονται αδρά γι’ αυτό. Δείτε τα νέα “κοστολόγια” – ή αλλιώς, το νέο τιμοκατάλογο της Δικαιοσύνης:
- Για αίτηση διαταγής πληρωμής μέχρι 50.000 ευρώ: 268 ευρώ προκαταβολικά.
- Αν το ποσό είναι 50.001-150.000 ευρώ: 406 ευρώ.
- Πάνω από 150.001 ευρώ: 663 ευρώ – γιατί, προφανώς, όσο μεγαλύτερο το χρέος, τόσο πιο “πολύπλοκη” η σφραγίδα.
- Συναινετική εγγραφή/εξάλειψη υποθήκης: 241 ευρώ για την αίτηση, συν 134 ευρώ για την εμφάνιση. (Λες και είναι θεατρική παράσταση!)
- Πιστοποιητικό κληρονομιάς: 300 ευρώ. Γιατί η κληρονομιά δεν είναι αρκετά επώδυνη συναισθηματικά, ας γίνει και οικονομικά.
- Δημοσίευση διαθήκης: 102 ευρώ. Και αν είναι η “κύρια” διαθήκη, 321 ευρώ. Ευχαριστούμε που κάνετε τη ζωή μας πιο ακριβή ακόμα και μετά θάνατον.
Αλλά το κερασάκι στην τούρτα έρχεται από το ΣτΕ, με τον νέο “τιμοκατάλογο” δικαστικών δαπανών (έξοδα που επιβάλλει το δικαστήριο στον ηττημένο διάδικο):
- Σύνταξη δικογράφων (π.χ. αίτηση ακύρωσης, έφεση): 1.000€.
- Παράσταση σε συζήτηση: 1.000€ ανά ακρόαση.
- Για ασφαλιστικά μέτρα/αναστολές: 700€ σύνταξη + 700€ παράσταση.
- Παρεμβάσεις: 400€.
Παλιά, τα δικαστικά έξοδα υπολογίζονταν ποσοστιαία ή ήταν χαμηλότερα – τώρα είναι σταθερά και υψηλά, ειδικά σε ανώτατα δικαστήρια. Ο ηττημένος πληρώνει τα έξοδα του νικητή, και το δικαστήριο μπορεί να μειώσει, αλλά… πόσο συχνά γίνεται αυτό στην πράξη;
Ποιος κερδίζει; Οι δικηγόροι, με μεταφορά χιλιάδων υποθέσεων (διαταγές πληρωμής, κληρονομιές, υποθήκες) από υπερφορτωμένα δικαστήρια σε ιδιώτες. Η κυβέρνηση λέει “επιτάχυνση” – αλλά στην ουσία, μετακυλίει το κόστος στους πολίτες. Οι φτωχοί; Απλά αποκλείονται. Η Δικαιοσύνη γίνεται VIP υπηρεσία: Extra χρέωση για τα πάντα, από σφραγίδα μέχρι ακρόαση.
Και οι “βελτιώσεις”; Προθεσμία έφεσης σε 1 χρόνο (από 2-3 παλιά), όρια μικροδιαφορών στα 8.000€, ηλεκτρονικές καταθέσεις (καλό, αλλά δεν είναι όλοι είναι digital natives). Η “επιτάχυνση” σημαίνει: Πλήρωσε γρήγορα, αλλιώς χάνεσαι.
Αν συνεχίσουμε έτσι, σύντομα η Δικαιοσύνη θα έχει tiers: Basic (για φτωχούς: αργή και ακριβή), Premium (γρήγορη, για πλούσιους). Μπράβο στην “μεταρρύθμιση”! Καλή χρονιά – με λιγότερη ισότητα και περισσότερα παράβολα. Γιατί εδώ, ακόμα και το δικαίωμα στο δίκιο έχει… ΦΠΑ πολυτελείας.
Ποιος ωφελείται; Οι δικηγόροι, φυσικά! Το πάγιο αίτημα των συλλόγων τους ικανοποιήθηκε: Μεταφορά δουλειάς από τα υπερφορτωμένα δικαστήρια σε ιδιώτες, με υπουργική απόφαση να ορίζει τις αμοιβές. Είναι σαν να λες: “Δεν μπορούμε να διορθώσουμε το σύστημα, ας το πουλήσουμε κομματάκι-κομματάκι”. Και οι πολίτες; Αυτοί που δεν έχουν λεφτά για τέτοια “προπληρωμένα κουπόνια”; Απλά… μένουν απ’ έξω. Η Δικαιοσύνη γίνεται πολυτέλεια, σαν να πας σε πεντάστερο ξενοδοχείο: Πληρώνεις extra για κάθε υπηρεσία, και αν δεν έχεις, μείνε σπίτι.
Και μην ξεχνάμε τις άλλες “βελτιώσεις”: Η προθεσμία για έφεση, όπως προαναφέραμε, μειώθηκε σε ένα χρόνο – γιατί, βρε αδερφέ, ποιος χρειάζεται χρόνο να σκεφτεί; Αν χάσεις την προθεσμία, χάθηκες, και πληρώνεις τα σπασμένα. Τα όρια για μικροδιαφορές ανέβηκαν στα 8.000 ευρώ, που ακούγεται καλό, αλλά στην πράξη σημαίνει λιγότερες ευκαιρίες για φθηνότερες διαδικασίες σε μεγαλύτερα ποσά. Και η ηλεκτρονική κατάθεση; Ωραία, αλλά αν δεν είσαι tech-savvy, πλήρωσε δικηγόρο extra.
Η κυβέρνηση μιλάει για “επιτάχυνση της απονομής Δικαιοσύνης”. Μεταφραζόμενο: “Κάντε γρήγορα να πληρώσετε, για να τελειώνουμε”. Αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτός ο νόμος είναι μια ωραία συσκευασία για να κρύψει την αποτυχία: Αντί να επενδύσουν σε προσωπικό και τεχνολογία, μεταφέρουν το βάρος στους πολίτες και τους δικηγόρους. Το αποτέλεσμα; Μια Δικαιοσύνη πιο ακριβή, πιο αποκλειστική, πιο… ελληνική. Γιατί εδώ, ακόμα και η ισότητα ενώπιον του νόμου έχει τιμή – και αυξάνεται κάθε χρόνο.
Εδώ μπαίνουμε σε βαθιά νερά της ελληνικής “ανεξάρτητης” Δικαιοσύνης – ή αλλιώς, στο πώς το σύστημα φτιάχνεται για να φαίνεται “νόμιμο” χωρίς πολλά-πολλά ερωτήματα. Ας τα πάρουμε με τη σειρά, βασισμένο σε επίσημα έγγραφα και νόμους, για να μην λέμε και ψέματα.
Πρώτα-πρώτα, γιατί το ΣτΕ και όχι η Βουλή; Ο νόμος 5221/2025 (ΦΕΚ Α’ 133/28.07.2025) – αυτός ο “εκσυγχρονισμός” που μας έφερε τα νέα κοστολόγια – εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο της Επικρατείας να ορίζει τα δικαστικά έξοδα σε διοικητικές υποθέσεις. Βασίζεται σε παλιότερο πλαίσιο, συγκεκριμένα το Προεδρικό Διάταγμα 18/1989 (άρθρο 39), που λέει ότι τα έξοδα περιλαμβάνουν αμοιβές δικηγόρων για δικογράφους και εμφανίσεις, και ορίζονται από το ΣτΕ. Η νέα απόφαση του ΣτΕ (Πληρείας και Τμήματος) δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β’ 7062/29.12.2025 και ισχύει αμέσως. Με λίγα λόγια: Οι νομοθέτες ψήφισαν τον νόμο, αλλά “πέταξαν” την καυτή πατάτα στο ΣτΕ για τις λεπτομέρειες – σαν να λες “εμείς βάζουμε το πλαίσιο, εσείς βάλτε τις τιμές”. Γιατί; Ίσως για να αποφύγουν αντιδράσεις στη Βουλή, όπου βουλευτές και κόμματα θα μπορούσαν να φωνάξουν “αυξήσεις για ποιον;” ή να προτείνουν τροπολογίες. Στο ΣτΕ, η συζήτηση γίνεται πιο “τεχνικά” και λιγότερο δημόσια – λιγότερα φώτα, λιγότερα δράματα.
Τώρα, οι δικαστές του ΣτΕ διορίζονται από την κυβέρνηση; Ναι, 100%! Σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρο 90), το Υπουργικό Συμβούλιο επιλέγει και διορίζει τους προέδρους και αντιπροέδρους των ανώτατων δικαστηρίων, όπως το ΣτΕ. Οι υποψήφιοι είναι από τους υπηρετούντες δικαστές, αλλά η τελική επιλογή είναι πολιτική – η κυβέρνηση προωθεί “αρεστούς” υποψηφίους. Υπάρχουν και κριτικές: Π.χ., το 2019, υπήρξαν προσφυγές στο ΣτΕ κατά διορισμών από τη ΝΔ, θεωρώντας τους παράνομους λόγω επίσπευσης. Και πρόσφατα (2025), αποφάσεις όπως η 1389/2025 ακύρωσαν διορισμούς σε αρχές λόγω “παρανομίας”. Οπότε, ναι, οι δικαστές του ΣτΕ μπορεί να είναι “διορισμένοι” από την εκάστοτε κυβέρνηση, που σημαίνει ότι η “ανεξαρτησία” έχει… αστερίσκους.
Και για την εργασία μετά τη συνταξιοδότηση; Εδώ γίνεται ενδιαφέρον: Οι συνταξιούχοι δικαστές μπορούν να εργαστούν ως δικηγόροι ή σε δικηγορικά γραφεία! Σύμφωνα με τον Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013, άρθρο 48), δικηγόροι (και πρώην δικαστές που εγγράφονται ως δικηγόροι) μπορούν να απασχολούνται σε δικηγορικές εταιρείες, ακόμα και αν λαμβάνουν σύνταξη. Δεν υπάρχει ρητή απαγόρευση για πρώην δικαστές – μάλιστα, συνταξιούχοι δικαστικοί μπορούν να αναλάβουν επιτελικές θέσεις ή να παρέχουν υπηρεσίες (π.χ. σε e-ΕΦΚΑ για συντάξεις). Βέβαια, υπάρχουν δεοντολογικοί περιορισμοί: Δεν μπορούν να χειριστούν υποθέσεις που εμπλέκονταν ως δικαστές (άρθρο 7 Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγόρων), αλλά γενικά, η πόρτα είναι ανοιχτή. Πολλοί πρώην ανώτατοι δικαστές καταλήγουν σε μεγάλα γραφεία, συμβουλεύοντας για διοικητικά θέματα – ωραίο “bonus” μετά τη σύνταξη, ε; Μετά τη συνταξιοδότησή τους λοιπόν, οι δικαστές μπορούν να γίνουν… δικηγόροι ή να δουλέψουν σε γραφεία! Ναι, ο Κώδικας Δικηγόρων επιτρέπει απασχόληση σε εταιρείες, ακόμα και με σύνταξη – αρκεί να μην χειρίζονται παλιές τους υποθέσεις. Πολλοί καταλήγουν σε μεγάλα γραφεία, συμβουλεύοντας για διοικητικά. Μήπως βλέπουν “ευκαιρίες” σε έναν κλάδο που κερδίζει από τις μεταφορές αρμοδιοτήτων; Ίσως – η “ανεξαρτησία” έχει και post-retirement perks!
Μήπως έγινε για να αποφύγουν αντιδράσεις όπως υπονοούν κάποιοι; Λογικό υπονοούμενο! Στη Βουλή, ένας νόμος με συγκεκριμένες αυξήσεις (π.χ. 1.000€ για δικόγραφο) θα προκαλούσε φασαρία από αντιπολίτευση, συνδικάτα, πολίτες. Με εξουσιοδότηση στο ΣτΕ, περνάει πιο “ήσυχα” – τεχνική απόφαση, όχι πολιτική. Και για τους δικαστές; Ίσως βλέπουν “ευκαιρίες” μετά, σε έναν κλάδο που ωφελείται από τις μεταφορές αρμοδιοτήτων στους δικηγόρους…
Ας βάλουμε τα νούμερα σε προοπτική, γιατί τα ευρώ δεν είναι ίδια παντού. Στην Ελλάδα του 2026, ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φτάσει τα 915-920€ μηνιαίως (μικτός, από 880€ σήμερα), ενώ ο μέσος μηνιαίος μισθός κυμαίνεται γύρω στα 1.415€ μικτός (περίπου 1.098€ καθαρός, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία). Ένα απλό παράβολο 268€ για διαταγή πληρωμής; Αυτό είναι σχεδόν το 29% ενός κατώτατου μισθού ή το 24% του μέσου καθαρού! Και αν χρειαστείς πιστοποιητικό κληρονομιάς στα 300€; Πληρώνεις πάνω από το 1/3 του κατώτατου. Για έναν μέσο Έλληνα εργαζόμενο, που παλεύει με ενοίκια, λογαριασμούς και πληθωρισμό, αυτό δεν είναι “εκσυγχρονισμός” – είναι αποκλεισμός.
Τώρα, ας δούμε την Ευρώπη, όπου τα πράγματα είναι… διαφορετικά. Σύμφωνα με το Eurostat (Ιούλιος 2025), ο κατώτατος μισθός κυμαίνεται από 551€ στη Βουλγαρία μέχρι 2.704€ στο Λουξεμβούργο. Στη Γερμανία, ανεβαίνει στα 13,90€/ώρα το 2026 (περίπου 2.224€ μηνιαίως για πλήρη απασχόληση), στην Ολλανδία 14,71€/ώρα (~2.350€), στη Γαλλία γύρω στα 1.802€ με αύξηση 1,18%. Ο μέσος μισθός; Στη Δανία 6.919€ μικτός, στη Γερμανία 5.186€, στη Γαλλία 3.755€ – ενώ στην Ελλάδα… 1.415€. Στα ανατολικά (Ουγγαρία, Ρουμανία) είναι κοντά στα δικά μας, αλλά ακόμα και εκεί, οι μισθοί αυξάνονται πιο γρήγορα.
Και τα δικαστικά έξοδα; Σύμφωνα με reports του CEPEJ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης, 2024) και άλλες μελέτες, τα fees ποικίλλουν δραματικά. Στην Ελλάδα, θεωρούνται “χαμηλά” σε απόλυτα νούμερα συγκριτικά με άλλες ΕΕ χώρες (π.χ. IMF report 2025: “Court fees to start judicial proceedings in Greece are generally on the low side”), αλλά δυσανάλογα υψηλά λόγω χαμηλών μισθών. Στο Λουξεμβούργο; Καθόλου court fees – μόνο bailiff 100-300€. Στη Γερμανία, fees για payment order (Mahnbescheid) ξεκινούν από 30-50€ για μικρά ποσά, αλλά ανεβαίνουν ποσοστιαία (1-3% της αξίας διεκδίκησης) – με μισθούς διπλάσιους, είναι πιο προσιτά. Στη Γαλλία, fixed fees γύρω στα 35-225€ για civil cases, με εκτεταμένη legal aid. Στην Ιταλία και Ισπανία, fees συχνά proportional, αλλά με exemptions για low-income (π.χ. Ισπανία: δωρεάν για claims κάτω από 2.000€). Σε πολλές χώρες (Σουηδία, Φινλανδία), δεν υπάρχει καν εθνικός κατώτατος μισθός, αλλά μέσοι μισθοί πάνω από 3.000€ κάνουν τα fees (συχνά 100-500€) να φαίνονται “ψίχουλα”.
Το CEPEJ τονίζει ότι τα fees είναι κοινά σε όλη την Ευρώπη, αλλά συχνά καλύπτονται από legal aid βασισμένη σε εισόδημα – σε 46 χώρες, είναι διαθέσιμη για όλους τους τύπους υποθέσεων. Στην Ελλάδα; Ναι, υπάρχει legal aid, αλλά με όρια εισοδήματος (π.χ. κάτω από 6.140€ ετήσιο για αλλοδαπούς/κάτοικους ΕΕ), και η γραφειοκρατία την κάνει δύσκολη. Σε πλουσιότερες χώρες, τα fees μπορεί να φτάνουν χιλιάδες (π.χ. Ελβετία: 3.901€ base για 500k dispute), αλλά proportionately, είναι λιγότερο επώδυνα – ένας Γερμανός με 3.231€ net μπορεί να “αντέξει” 1.000€ δικογράφου, ενώ ένας Έλληνας με 1.098€; Καλή τύχη.
Συμπέρασμα; Ενώ η Ελλάδα “εκσυγχρονίζεται” με ακριβότερα fees, αγνοεί ότι οι μισθοί μας είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ (κάτω από τον μέσο όρο των 3.000€+). Σε χώρες όπως η Γερμανία ή η Γαλλία, τα fees είναι προσαρμοσμένα σε υψηλότερα εισοδήματα, με καλύτερη legal aid. Εδώ; Τα νέα κοστολόγια χτυπούν δυσανάλογα τους φτωχούς, κάνοντας τη Δικαιοσύνη όχι τυφλή, αλλά… τσιμπημένη.
Τα Βασικά από CEPEJ: Τι Λέει η Ευρώπη για Fees, Legal Aid και Πρόσβαση;
- Court Fees: Μόνο σε 3 χώρες η πρόσβαση στα δικαστήρια είναι δωρεάν! Στις υπόλοιπες, fees υπάρχουν – αλλά συχνά ποσοστιαία (δίκαια για μικρές/μεγάλες υποθέσεις) ή χαμηλά, με exemptions.
- Legal Aid: Διαθέσιμο σε όλες τις χώρες για ποινικές, αστικές και διοικητικές υποθέσεις – βασισμένο σε εισόδημα/περιουσία. Σε πολλές, αυτόματο για ευάλωτους (θύματα βίας, μετανάστες). Αλλά… μείωση 16% στη δαπάνη legal aid από 2020! (Πανδημία και “οικονομίες”;)
- Προϋπολογισμός: 2/3 για courts, 25% για εισαγγελείς, 11% για legal aid. Βόρειες/Κοινής Δικαίου χώρες δίνουν περισσότερα σε legal aid, Ανατολικές σε εισαγγελείς.
- Μισθοί/Συντάξεις (Eurostat 2024-2025): Μέσος ετήσιος μισθός ΕΕ 41.600€ (2025), αλλά από 18.000€ Ελλάδα μέχρι 83.000€ Λουξεμβούργο. Συντάξεις: Μέσος ΕΕ ~17.321€ ετήσια (1.443€/μήνα), Ελλάδα ~900-1.000€ gross.
Συγκεκριμένες Συγκρίσεις: Ελλάδα vs. “Οι Καλοί Μαθητές” της Ευρώπης
- Γαλλία: Court fees; Σχεδόν μηδενικά για civil cases (μόνο extras όπως huissier 70-150€). Legal aid γενναιόδωρο, καλύπτει τα πάντα αν εισόδημα χαμηλό. Με μισθούς ~3.800€ gross και συντάξεις ~1.700€, τα fees είναι… αόρατα!
- Γερμανία: Fees ποσοστιαία (30-100€ start για μικρά, scalable). Legal aid εύκολο και πλήρες. Με μισθούς ~5.000€+ και συντάξεις ~1.600€, ακόμα και 1.000€ έξοδα φαίνονται ψίχουλα.
- Ιταλία: Contributo unificato ποσοστιαίο (43€ για μικρά μέχρι 237€ για μέτρια). Legal aid πολύ προσιτό (πλαφόν ~12.000€ ετήσιο). Με μισθούς ~2.000€, πιο δίκαιο από fixed “τιμωρίες”.
- Λουξεμβούργο/Δανία: Συχνά δωρεάν ή ελάχιστα, με υψηλότερους μισθούς (70-80k ετήσια) – Δικαιοσύνη σαν… δώρο!
Ελλάδα; Fixed υψηλά (268-663€ προκαταβολές, 1.000€ δικόγραφα) + μείωση legal aid δαπανών. Με μισθούς ~18-21k ετήσια και συντάξεις ~10-12k, τα fees είναι 30-50% μισθού/σύνταξης – αποκλεισμός για εργαζόμενους/συνταξιούχους! CEPEJ λέει fees “λογικά” σε απόλυτα νούμερα, αλλά δυσανάλογα με εισοδήματα.
Συμπέρασμα από CEPEJ; Η Ευρώπη “εκσυγχρονίζεται” με ICT και ADR, αλλά fees + μειωμένο legal aid χτυπάνε πρόσβαση – ειδικά σε φτωχότερες χώρες σαν εμάς. Εδώ, με fixed ακριβά κοστολόγια, η Δικαιοσύνη γίνεται… ευρωπαϊκό ανέκδοτο: Σε Γαλλία/Γερμανία διεκδικείς τζάμπα, εμείς πληρώνουμε για να… μην μπορούμε! Μπράβο “μεταρρύθμιση” – οι πλούσιες χώρες έχουν προσιτή Δικαιοσύνη, εμείς luxury για λίγους. Γιατί εκεί η ισότητα είναι πραγματική, εδώ… μόνο στα χαρτιά!
Ας γελάσουμε λοιπόν λίγο με τα νούμερα, πριν κλάψουμε. Στην Ελλάδα του 2026, κατώτατος μισθός: Περήφανα 915-920€ μικτός (καθαρά 750€ αν είσαι τυχερός). Μέσος μισθός: 1.415€ μικτός (1.100€ καθαρά). Ένα “απλό” παράβολο 268€; Είναι το 30% του κατώτατου – δηλαδή, δουλεύεις 6-7 μέρες μόνο για να ζητήσεις τα λεφτά σου πίσω! Πιστοποιητικό κληρονομιάς 300€; Συγχαρητήρια, μόλις έχασες το 1/3 του μισθού σου για να πάρεις αυτό που σου ανήκει. Και 1.000€ για δικόγραφο; Χρειάζεσαι μισό μήνα δουλειάς – αν χάσεις τη δίκη, πληρώνεις και του αντιδίκου. Ιδανικό για τον μέσο Έλληνα που παλεύει με ΔΕΗ, ενοίκιο και super market.
Αλλά ας μην ξεχνάμε και τους συνταξιούχους, αυτούς τους “τυχερούς” που μετά από δεκαετίες δουλειάς παίρνουν… ψίχουλα. Μέση σύνταξη: Περίπου €900 gross μηνιαίως (μετά από αύξηση 2.35% – wow, ευχαριστούμε για τα 20€ extra!), ή ~€800 καθαρά. Ένα 300€ πιστοποιητικό κληρονομιάς; Είναι το 1/3 της σύνταξής τους – δηλαδή, στερούνται φαγητό ή φάρμακα για να πάρουν αυτό που τους ανήκει. 663€ για μεγάλη διαταγή; Περισσότερο από μισή σύνταξη! Οι ηλικιωμένοι, που ήδη ζουν με το σταγονόμετρο, τώρα πρέπει να επιλέξουν: Δίκη ή επιβίωση; Μπράβο, “μεταρρύθμιση” – κάνουμε τη Δικαιοσύνη πιο “προσιτή”… στους πλούσιους κληρονόμους.
Τώρα, Ευρώπη – εκεί που η Δικαιοσύνη δεν είναι stand-up comedy. Κατώτατοι μισθοί: Luxembourg €2,704, Germany ~€2,224, France ~€1,802, ενώ εμείς παλεύουμε με €920 σαν φτωχοί συγγενείς. Μέσοι μισθοί: Denmark €6,919, Germany €5,186, France €3,755 – εμείς €1,415, σαν να μας ξέχασαν στην κρίση. Συντάξεις; Iceland ~€3,169/μήνα, Luxembourg ~€2,650, EU μέσος ~€1,443 – εμείς ~€900, σαν να συνταξιοδοτούμαστε με κουπόνια. Δικαστικά έξοδα; Στη Γερμανία, ένα payment order 30-50€ start, ποσοστιαία αλλά με μισθούς/συντάξεις διπλάσιες – είναι σαν να πληρώνεις καφέ. Γαλλία: 35-225€ fixed, με legal aid που δουλεύει. Λουξεμβούργο: Συχνά free! Ιταλία/Ισπανία: Exemptions για φτωχούς και ηλικιωμένους. Παντού, legal aid βασισμένη σε εισόδημα, χωρίς γραφειοκρατία-παγίδα.
Εδώ; Τα fees “χαμηλά” σε νούμερα (λέει το IMF, από μακριά), αλλά δυσανάλογα με μισθούς πείνας και συντάξεις ντροπής. Ένας Γερμανός με €3,200 net ή σύνταξη €2,000 “αντέχει” 1.000€. Εμείς με €1,100 μισθό ή €900 σύνταξη; Πουλάμε το σπίτι. Η “μεταρρύθμιση” χτυπάει εργαζόμενους και συνταξιούχους – γιατί προφανώς οι πλούσιοι χρειάζονται γρηγορότερη Δικαιοσύνη, ενώ οι υπόλοιποι… ας περιμένουν τον Θεό.
Συμπέρασμα; Σύντομα η Δικαιοσύνη θα είναι app: Basic tier για φτωχούς (αργή, ακριβή, με ποινές), Premium για ελίτ (γρήγορη, με bonus). Μπράβο κυβέρνηση – λύσατε τις καθυστερήσεις αποθαρρύνοντας διεκδικήσεις. Καλή χρονιά, Ελλάδα! Με λιγότερη ισότητα, περισσότερα παράβολα και Δικαιοσύνη που κοστίζει όσο ένας γάμος. Γιατί εδώ, το “δίκιο” δεν είναι δικαίωμα – είναι πολυτέλεια, με ΦΠΑ 24% και extra χρέωση για γκρίνια.
Εδώ; Τα fees μας “χαμηλά” σε απόλυτα νούμερα (λέει το IMF, γελώντας), αλλά δυσανάλογα με μισθούς πείνας. Ένας Γερμανός με 3.200€ net πληρώνει 1.000€ δικόγραφο και λέει “ok”. Εμείς με 1.100€; Πουλάμε το νεφρό μας. Η “μεταρρύθμιση” χτυπάει ακριβώς τους αδύναμους – γιατί προφανώς οι πλούσιοι χρειάζονται γρηγορότερη Δικαιοσύνη.
Συμπέρασμα; Σύντομα θα έχουμε Δικαιοσύνη à la carte: Basic πακέτο για φτωχούς (αργή, ακριβή, με κίνδυνο ποινής), Premium για ελίτ (γρήγορη, με bonus ασυλία). Μπράβο στην κυβέρνηση – έλυσε το πρόβλημα της καθυστέρησης: Απλά αποθαρρύνοντας τους πολίτες να διεκδικούν δικαιώματα. Καλή χρονιά, Ελλάδα! Με λιγότερη ισότητα, περισσότερα παράβολα και Δικαιοσύνη που κοστίζει όσο ένα μεταχειρισμένο αμάξι. Γιατί εδώ, το “δίκιο” δεν είναι τζάμπα – έχει και ΦΠΑ 24%, και extra χρέωση για παράπονα.
Αχ, η Ελλάδα του 2026! Η χώρα όπου η Δικαιοσύνη, που παλιά ήταν τυφλή (και μάλλον φτωχή σαν εμάς), τώρα φοράει γυαλιά Gucci και κοιτάει μόνο αν έχεις λογαριασμό στην τράπεζα. Με τον νόμο 5221/2025 και την “ευλογία” του ΣτΕ (γιατί ποιος χρειάζεται δημοκρατία όταν οι δικαστές ορίζουν τιμές σαν delivery app;), η κυβέρνηση μας “εκσυγχρονίζει” τα δικαστήρια. Μετάφραση: Τα μετατρέπει σε exclusive club, όπου αν δεν έχεις μετρητά για VIP pass, απλά κάτσε σπίτι και ονειρέψου δικαίωση – ή πούλα το νεφρό σου.
Παλιά, θυμάστε εκείνες τις ωραίες εποχές; Μια αναβολή κόστιζε 20-40€ – σαν να αγοράζεις λουκουμάδες έξω από το δικαστήριο. Τώρα; 40-100€, και αν τολμήσεις να ζητήσεις extra χρόνο (γιατί τα δικαστήρια μας τρέχουν σαν Formula 1, σωστά;), σου κολλάνε 70-400€ “ποινή” για “άδικη” αίτηση. Μπράβο, έτσι λύνουμε τις καθυστερήσεις: Όχι με περισσότερους δικαστές ή ψηφιοποίηση, αλλά με οικονομική τρομοκρατία! Γιατί να φτιάξεις το σύστημα όταν μπορείς να το κάνεις πιο ακριβό και να κατηγορείς τους πολίτες που τολμούν να το χρησιμοποιήσουν;
Αχ, η αιώνια ερώτηση: Ποιος βάζει το χέρι στην τσέπη των πολιτών όταν ανεβαίνουν τα “κοστολόγια” της Δικαιοσύνης; Το κράτος, τα ταμεία των δικαστών ή… τα ταμεία των δικηγόρων; Ας λύσουμε το μυστήριο με λίγο σαρκασμό, γιατί η αλήθεια είναι πιο πικρή και από ελληνικό καφέ χωρίς ζάχαρη.
Πρώτα-πρώτα, τα κλασικά παράβολα (αυτά για αναβολές, εφέσεις, μηνύσεις κ.λπ.): Αυτά πάνε συνήθως υπέρ του Ταμείου Χρηματοδότησης Δικαστικών Κτιρίων (ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.), που είναι κρατικό ταμείο για… κτίρια δικαστηρίων (λες και φτιάχνουν παλάτια αντί για να προσλάβουν υπαλλήλους). Μερικά έχουν και ποσοστά για χαρτόσημο ή άλλα, αλλά βασικά: Το κράτος κερδίζει – γιατί έτσι “επιταχύνεται” η Δικαιοσύνη, πληρώνοντας περισσότερα για να μην την χρησιμοποιείς!
Τώρα, το ζουμί του νέου νόμου 5221/2025: Η μεταφορά αρμοδιοτήτων (διαταγές πληρωμής, πιστοποιητικά κληρονομιάς, δημοσιεύσεις διαθηκών, εξαλείψεις υποθηκών κ.λπ.) από δικαστικούς υπαλλήλους σε δικηγόρους. Εδώ τα “πάγια” κοστολόγια (268€, 300€, 406€, 663€ κ.λπ.) είναι προκαταβολικές αμοιβές των δικηγόρων – πάγιο αίτημα των Δικηγορικών Συλλόγων που ικανοποιήθηκε! Ο δικηγόρος παίρνει απευθείας τα λεφτά για τη δουλειά που παλιά γινόταν (σχεδόν) τζάμπα από το δημόσιο. Οι δικηγόροι κερδίζουν χιλιάδες υποθέσεις extra εισόδημα, ενώ το κράτος “ξεφορτώνεται” βάρος χωρίς να πληρώνει μισθούς.
Και τα ταμεία των δικαστών; Χαχα, αυτά δεν παίρνουν ούτε ευρώ από τα νέα παράβολα – μάλλον ζηλεύουν που δεν μεταφέρθηκαν και σε αυτούς αρμοδιότητες με τιμοκατάλογο! Μάλλον περιμένουν κάτι πολύ καλύτερο…
Συμπέρασμα; Οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι δικηγόροι (μεταφορά δουλειάς + αδρές προκαταβολές), ενώ το κράτος παίρνει τα ψίχουλα από τα παλιά/νέα παράβολα και λέει “επιτάχυνση”. Οι πολίτες; Αυτοί απλά πληρώνουν τον λογαριασμό – γιατί η Δικαιοσύνη στην Ελλάδα δεν είναι τυφλή, είναι… ακριβή, και πάντα πληρώνει ο “πελάτης”. Μπράβο στη μεταρρύθμιση: Λιγότεροι υπάλληλοι, περισσότερα λεφτά για ιδιώτες, και ο λαός να λέει “ευχαριστώ” που δεν μπορεί να διεκδικήσει τα δικαιώματά του!
Αχ, Ελλάδα 2026! Η χώρα όπου η Θεά Δικαιοσύνη, που παλιά ήταν τυφλή (και μάλλον νηστική), τώρα φοράει γυαλιά Versace, κρατάει Louis Vuitton τσάντα και σου λέει: «Συγγνώμη αγάπη μου, αλλά χωρίς black card δεν μπαίνεις στο club». Με τον νόμο 5221/2025 και την “ευφυέστατη” απόφαση του ΣτΕ (γιατί άμα δεν βάλουν και οι δικαστές το χεράκι τους να ορίσουν τιμές, ποιος θα το κάνει; Ο λαός; Αστειότητες!), η κυβέρνηση μας “εκσυγχρονίζει” τα δικαστήρια. Μετάφραση: Τα κάνει all-inclusive resort για ελίτ, όπου οι υπόλοιποι πληρώνουμε την είσοδο και μετά μας διώχνουν γιατί “δεν έχουμε dress code”.
Παλιά, θυμάστε εκείνες τις ρομαντικές εποχές; Αναβολή δίκης: 20-40€ – σαν να κερνάς τον δικαστή έναν φραπέ. Τώρα; 40-100€, και αν τολμήσεις να πεις “ρε παιδιά, λίγο χρόνο ακόμα” (γιατί τα δικαστήρια μας είναι γνωστά για την ταχύτητά τους, σωστά;), σου κολλάνε extra 70-400€ “ποινή” για “άδικη” αίτηση. Γιατί η λύση στην υπερφόρτωση δεν είναι να προσλάβουμε υπαλλήλους ή να φτιάξουμε e-justice, αλλά να βάλουμε πρόστιμο σε όποιον τολμάει να ζητήσει δικαιοσύνη. Genius!
Και το αποκορύφωμα της κωμωδίας: Μεταφέρουμε δουλειές από δημόσιους υπαλλήλους (που πληρώνονται με μισθούς πείνας) σε δικηγόρους – γιατί οι δικηγόροι είναι οι νέοι “φτωχοί” της κοινωνίας, έτσι; Νέος τιμοκατάλογος, σαν μενού σε εστιατόριο με αστέρι Michelin στην Μύκονο.
Ας γελάσουμε λοιπόν και πάλι με τα νούμερα, γιατί αν δεν γελάσουμε θα κλάψουμε. Κατώτατος μισθός 2026: Περήφανα 920€ gross (750€ καθαρά). Μέσος: 1.415€ gross (1.100€ net). 268€ παράβολο; Είναι 10 μέρες δουλειάς – δουλεύεις για να ζητήσεις πίσω λεφτά που σου χρωστάνε! 300€ κληρονομιά; Bye-bye μισός μισθός. 1.000€ δικόγραφο; Μισός μήνας χαμένος – και αν χάσεις, πληρώνεις και του αντιδίκου. Ιδανικό για νέους που παλεύουν με ενοίκια και Delivery apps.
Και οι συνταξιούχοι; Αυτοί οι “τυχεροί” που μετά από 40 χρόνια δουλειάς παίρνουν μέση σύνταξη 900€ gross (800€ καθαρά, μετά την “γενναιόδωρη” αύξηση 2.35%). 300€ για κληρονομιά; Είναι το 1/3 της σύνταξής τους – δηλαδή, κόβουν φάρμακα ή φαγητό για να πάρουν αυτό που τους ανήκει! 663€ διαταγή; Σχεδόν ολόκληρη σύνταξη! Οι παππούδες μας, που ήδη ζουν με το σταγονόμετρο, τώρα πρέπει να διαλέξουν: Δίκη ή επιβίωση; Μπράβο “μεταρρύθμιση” – κάνουμε τους ηλικιωμένους να νιώθουν σαν να παίζουν Survivor!
Ευρώπη; Εκεί είναι stand-up comedy δική μας. Κατώτατοι: Luxembourg 2.700€+, Γερμανία 2.200€+, Γαλλία 1.800€ – εμείς 920€ σαν φτωχοί συγγενείς σε γάμο. Μέσοι μισθοί: Δανία 6.900€, Γερμανία 5.200€ – εμείς 1.400€, σαν να μας ξέχασαν στην κρίση του ’10. Συντάξεις: Iceland 3.169€, Luxembourg 2.650€, EU μέσος 1.443€ – εμείς 900€, σαν να συνταξιοδοτούμαστε με… κουπόνια super market. Δικαστικά έξοδα; Γερμανία: 30-50€ start, Γαλλία: 35-225€ με legal aid που δουλεύει, Λουξεμβούργο: Συχνά τζάμπα! Εδώ; Τα fees μας “λογικά” σε νούμερα, αλλά με μισθούς/συντάξεις πείνας είναι σαν να πληρώνεις Ferrari με μισθό υπαλλήλου Lidl.
Συμπέρασμα; Σύντομα η Δικαιοσύνη θα είναι σαν Netflix: Basic tier για φτωχούς (αργή, ακριβή, με ads), Premium για πλούσιους (γρήγορη, χωρίς διαφημίσεις). Μπράβο κυβέρνηση – λύσατε τις καθυστερήσεις κάνοντας τον κόσμο να λέει “άσε, δεν διεκδικώ τίποτα”. Καλή χρονιά, Ελλάδα! Με λιγότερη ισότητα, περισσότερα παράβολα και Δικαιοσύνη που κοστίζει όσο γάμος στην Σαντορίνη. Γιατί εδώ το “δίκιο” δεν είναι δικαίωμα – είναι luxury item, με ΦΠΑ 24% και extra χρέωση αν γκρινιάξεις!
Ελλάδα vs. Γερμανία: Ποιος Πληρώνει Περισσότερο για να… Δικαιωθεί;
Ας παίξουμε τώρα το αγαπημένο μας παιχνίδι: Σύγκριση Ελλάδας-Γερμανίας στη Δικαιοσύνη! Εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα νέα “κοστολόγια” του νόμου 5221/2025, η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε πεντάστερο: Πληρώνεις fixed τιμές (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο στο ΣτΕ) – και αν είσαι φτωχός, καλή τύχη με το legal aid που έχει γραφειοκρατία-θρίλερ. Εκεί στη Γερμανία; Είναι σαν να πας σε κανονικό εστιατόριο: Πληρώνεις ποσοστιαία βάσει αξίας υπόθεσης, αλλά με μισθούς και συντάξεις που κάνουν τα fees να φαίνονται… ψίχουλα!
Ας δούμε τα νούμερα, για να γελάσουμε (ή να κλάψουμε) μαζί:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας”
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Δουλεύεις για ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Γερμανία 2026: Κατώτατος 13,90€/ώρα (~2.224€ gross μηνιαίως για full-time). Μέσος μισθός ~4.500-5.200€ gross (net ~3.000€+). Μέση σύνταξη ~1.600€ gross (άντρες υψηλότερα, γυναίκες γύρω στα 1.200-1.400€). Εκεί, ακόμα και ο κατώτατος ζει σαν… μέσος Έλληνας!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι;
- Διαταγή Πληρωμής (Payment Order):
- Ελλάδα: Fixed 268€ μέχρι 50k (προκαταβολή δικηγόρου) – δηλαδή ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Αν είσαι συνταξιούχος, κόβεις φάρμακα για να διεκδικήσεις χρέος!
- Γερμανία (Mahnbescheid): Χαμηλά, ~30-100€ για μικρά ποσά, μετά ποσοστιαία (π.χ. για 10k ~100-200€ court fees). Με μισθό 2.200€+, είναι σαν να πληρώνεις έναν καφέ – και συχνά ηλεκτρονικά, γρήγορα!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς (Erbschein):
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης ή μισού κατώτατου!
- Γερμανία: Ποσοστιαία βάσει Nachlasswert (π.χ. για 100k ~200-400€ total notarial fees). Αλλά με υψηλότερες συντάξεις, είναι proportionately φθηνότερο – και συχνά αποφεύγεται με καλό testament!
- Υποθήκη/Εξάλειψη:
- Ελλάδα: 241€ + 134€ – fixed, ανεξάρτητα αξίας.
- Γερμανία: Notarkosten ποσοστιαία, αλλά πάλι, με υψηλότερα εισοδήματα, λιγότερο επώδυνο.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (π.χ. 1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – αν χάσεις, πληρώνεις και του αντιδίκου!
- Γερμανία: Court fees ποσοστιαία (π.χ. για 10k αξία ~798€ first instance), lawyer fees statutory (1.3x rate). Loser pays, αλλά predictable και scalable.
Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς;
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με αυστηρά όρια εισοδήματος και γραφειοκρατία – πολλοί αποκλείονται.
- Γερμανία (Prozesskostenhilfe): Πολύ πιο γενναιόδωρη! Καλύπτει court + lawyer fees αν δεν αντέχεις (βασισμένο σε εισόδημα/περιουσία), και εγκρίνεται εύκολα αν η υπόθεση έχει βάση. Οι Γερμανοί φτωχοί δικαιώνονται χωρίς να πουλήσουν νεφρό!
Συμπέρασμα; Στη Γερμανία, τα fees είναι ποσοστιαία (δίκαια για μικρές/μεγάλες υποθέσεις), αλλά με διπλάσιους-τριπλάσιους μισθούς/συντάξεις, είναι προσιτά – σαν να πληρώνεις parking. Εδώ; Fixed υψηλά fees χτυπάνε δυσανάλογα τους φτωχούς εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται lottery για όσους έχουν λεφτά. Μπράβο “εκσυγχρονισμός”! Οι Γερμανοί διεκδικούν δικαιώματα χωρίς να πτωχεύσουν, εμείς… ας ελπίσουμε σε θαύμα. Γιατί εκεί η Δικαιοσύνη είναι για όλους, εδώ… για όσους αντέχουν τον λογαριασμό!
Πάμε τώρα σε σύγκριση με τη Γαλλία, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε δημόσια υπηρεσία: Συχνά τζάμπα (ή σχεδόν), γρήγορη και με legal aid που πραγματικά βοηθάει – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα νέα “κοστολόγια” του 5221/2025, είναι σαν να μπαίνεις σε ιδιωτική κλινική: Fixed τιμές (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο) και αν είσαι φτωχός, ελπίζεις σε legal aid με γραφειοκρατία-μαραθώνιο!
Ας βάλουμε τα νούμερα να “παίξουν”, για να γελάσουμε πριν θυμώσουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή της Απόγνωσης)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Δουλεύεις/συνταξιοδοτείσαι για ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Γαλλία 2026: Κατώτατος (SMIC) 1.823€ gross (~1.443€ net). Μέσος ~3.600-3.800€ gross (net ~2.700-3.000€+). Μέση σύνταξη ~1.600-1.700€ gross. Εκεί, ακόμα και ο κατώτατος ζει σαν… Έλληνας manager!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Γάλλοι… Λίγα!)
- Διαταγή Πληρωμής (Injonction de Payer):
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Κόβεις φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Γαλλία: Τζάμπα για το court filing! Μόνο huissier ~70-150€ για signification. Με μισθό 1.800€+, είναι σαν να πληρώνεις delivery – και γρήγορα, χωρίς προκαταβολές!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς (Acte de Notoriété):
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Γαλλία: ~70-150€ chez notaire (για successions >5.000€), αλλά συχνά αποφεύγεται ή δωρεάν για μικρές. Με υψηλότερες συντάξεις, είναι… ψίχουλα!
- Υποθήκη/Εξάλειψη:
- Ελλάδα: Fixed 241€ + 134€ – ανεξάρτητα αξίας.
- Γαλλία: Notaire fees ~100-300€, αλλά proportional και με exemptions.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays all!
- Γαλλία: Κανένα court fee για filing! Μόνο huissier/experts, και loser pays, αλλά με fixed χαμηλά.
Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γέλιο, Εκεί Σοβαρότητα)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με όρια εισοδήματος και γραφειοκρατία – οι περισσότεροι μένουν έξω!
- Γαλλία (Aide Juridictionnelle): Πολύ γενναιόδωρη! Καλύπτει court + lawyer fees σχεδόν πλήρως αν δεν αντέχεις (πλαφόν ~1.500-2.000€/μήνα), και εγκρίνεται εύκολα. Οι Γάλλοι φτωχοί δικαιώνονται χωρίς να πουλήσουν το σπίτι!
Συμπέρασμα; Στη Γαλλία, η Δικαιοσύνη είναι σχεδόν δωρεάν για civil cases (no filing fees, χαμηλά extras), με διπλάσιους μισθούς/συντάξεις – είναι σαν δημόσια υπηρεσία, προσιτή σε όλους. Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… γαλλικό ανέκδοτο για εμάς! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Γάλλοι διεκδικούν δικαιώματα τζάμπα, εμείς πληρώνουμε για να… μην μπορούμε. Γιατί εκεί η ισότητα είναι πραγματική, εδώ… μόνο στο Σύνταγμα!
Πάμε τώρα στην Ιταλία, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε πιτσαρία: Ποσοστιαία τιμές (contributo unificato βάσει αξίας υπόθεσης), χαμηλά για μικρά ποσά, και με legal aid που καλύπτει σχεδόν τα πάντα αν είσαι φτωχός – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα fixed “κοστολόγια” του 5221/2025 (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο), είναι σαν να μπαίνεις σε γκουρμέ εστιατόριο: Πληρώνεις αδρά από την αρχή, και αν δεν έχεις, μένεις νηστικός!
Ας βάλουμε τα νούμερα να “τσακωθούν”, για να γελάσουμε πριν… θυμώσουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Δράματος)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Ζεις με ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Ιταλία 2026: Δεν υπάρχει εθνικός κατώτατος (ανά κλάδο ~1.300-1.600€), μέσος ~1.800-2.000€ gross (net ~1.500€+). Μέση σύνταξη ~1.200-1.500€ gross. Εκεί, ακόμα και ο “χαμηλόμισθος” ζει καλύτερα από μέσο Έλληνα!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Ιταλοί… Λογικά!)
- Διαταγή Πληρωμής / Απλή Διαδικασία:
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Ξέχνα φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Ιταλία (Ingiunzione di Pagamento): Contributo unificato ποσοστιαίο: 43€ για μέχρι 1.100€, 98€ μέχρι 5.200€, 237€ μέχρι 26.000€. Για μικρά ποσά; Σχεδόν τζάμπα – και με μισθούς υψηλότερους, είναι σαν να πληρώνεις cappuccino!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς:
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Ιταλία: Notarial fees ποσοστιαία (~100-400€ ανάλογα αξίας), αλλά συχνά χαμηλά ή αποφεύγονται με σωστή διαθήκη.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays διπλά!
- Ιταλία: Contributo unificato ποσοστιαίο (π.χ. 237€ για μέτριες υποθέσεις), plus extras – δίκαιο για μικρές/μεγάλες, όχι fixed “τιμωρία”!
Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Τραγωδία, Εκεί Κωμωδία)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με γραφειοκρατία και αυστηρά όρια – οι περισσότεροι μένουν απ’ έξω!
- Ιταλία (Patrocinio a Spese dello Stato): Πολύ γενναιόδωρη! Καλύπτει contributo, δικηγόρο, έξοδα – αν εισόδημα <11.000-12.000€/χρόνο (πλαφόν υψηλότερο), και εγκρίνεται εύκολα. Οι Ιταλοί φτωχοί δικαιώνονται χωρίς να πουλήσουν το σπίτι!
Συμπέρασμα; Στην Ιταλία, τα fees είναι ποσοστιαία (δίκαια: χαμηλά για μικρά, υψηλά για μεγάλα), με υψηλότερους μισθούς/συντάξεις και legal aid που δουλεύει – η Δικαιοσύνη προσιτή, όχι αποκλειστική! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… ιταλικό σπαγκέτι για εμάς: Μπερδεμένο και ακριβό! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Ιταλοί διεκδικούν δικαιώματα χωρίς πτώχευση, εμείς πληρώνουμε για να… ονειρευόμαστε. Γιατί εκεί η ισότητα είναι à la carte, εδώ… μόνο για VIP!
Ας πάμε τώρα στην Ισπανία, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε δημόσιο Νοσοκομείο: Σχεδόν τζάμπα για τους πολίτες (Τα φυσικά πρόσωπα δεν πληρώνουν tasas judiciales!), με γενναιόδωρη justicia gratuita που καλύπτει τα πάντα – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα fixed “κοστολόγια” του 5221/2025 (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο), είναι σαν να μπαίνεις σε ιδιωτική κλινική: Πληρώνεις αδρά προκαταβολικά, και αν είσαι φτωχός, ελπίζεις σε legal aid με γραφειοκρατία-εμπόδιο!Ας βάλουμε τα νούμερα να “χορέψουν φλαμένκο”, για να γελάσουμε πριν… κλάψουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Αποκλεισμού)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Ζεις με ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Ισπανία 2026: Κατώτατος (SMI) ~1.184€ gross (14 πληρωμές, ~1.016€/μήνα). Μέσος ~2.000-2.500€ gross. Μέση σύνταξη ~1.200-1.500€ gross. Εκεί, ακόμα και ο κατώτατος ζει καλύτερα από μέσο Έλληνα – και δεν πληρώνει για δικαστήρια!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Ισπανοί Πολίτες… Τίποτα!)
- Διαταγή Πληρωμής / Απλή Διαδικασία:
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Ξέχνα φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Ισπανία: Τζάμπα για φυσικά πρόσωπα! Tasas judiciales μόνο για εταιρείες (personas jurídicas, π.χ. 200-300€ fixed για ορισμένα). Από το 2015 (Real Decreto-ley 1/2015) και μετά από απόφαση Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι πολίτες απαλλάσσονται – η Δικαιοσύνη είναι πραγματικά… δωρεάν!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς:
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Ισπανία: Notarial fees χαμηλά (~100-400€ ποσοστιαία), αλλά με justicia gratuita αν χρειάζεσαι.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays διπλά!
- Ισπανία: Χωρίς filing fees για πολίτες! Μόνο extras (huissier/notario), και loser pays, αλλά με exemptions.
Justicia Gratuita / Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γραφειοκρατία, Εκεί Γενναιοδωρία)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με αυστηρά όρια εισοδήματος και γραφειοκρατία – πολλοί αποκλείονται!
- Ισπανία (Justicia Gratuita): Πολύ προσιτή! Καλύπτει δικηγόρο, procurador, έξοδα, taxas – αν εισόδημα <2-5x IPREM (~12.000-36.000€ ετήσιο, ανάλογα οικογένεια). Αυτόματο για θύματα βίας, μετανάστες, κλπ. Οι Ισπανοί φτωχοί δικαιώνονται χωρίς να πουλήσουν το σπίτι!
Συμπέρασμα; Στην Ισπανία, η Δικαιοσύνη είναι πραγματικά προσιτή για πολίτες (δωρεάν fees, γενναιόδωρο legal aid), με υψηλότερους μισθούς/συντάξεις – είναι σαν δημόσια υπηρεσία για όλους! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… ισπανικό φλαμένκο για εμάς: Όμορφο από μακριά, αλλά ακριβό και δύσκολο! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Ισπανοί διεκδικούν δικαιώματα τζάμπα, εμείς πληρώνουμε για να… αποκλειστούμε. Γιατί εκεί η ισότητα είναι paella για όλους, εδώ… μόνο για ελίτ!
Ελλάδα vs. Πορτογαλία: Ποιος έχει πιο… “Λογική” Δικαιοσύνη;
Ας πάμε τώρα στην Πορτογαλία, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε κανονικό εστιατόριο: Λογικές τιμές (taxa de justiça βασισμένη σε Unidade de Conta 102€, ποσοστιαία ή fixed χαμηλά), με γενναιόδωρο apoio judiciário που καλύπτει τα πάντα για φτωχούς – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα fixed “κοστολόγια” του 5221/2025 (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο), είναι σαν να μπαίνεις σε γκουρμέ: Πληρώνεις αδρά προκαταβολικά, και αν δεν έχεις, μένεις νηστικός!
Ας βάλουμε τα νούμερα να “χορέψουν fado”, για να γελάσουμε πριν… κλάψουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Δράματος)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Ζεις με ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Πορτογαλία 2026: Κατώτατος 920€ gross (ίδιος με εμάς – μπράβο “σύγκλιση”! – αλλά με 14 πληρωμές). Μέσος ~2.000-2.500€ gross. Μέση σύνταξη ~1.200-1.500€ gross (με αυξήσεις ~2.8%). Εκεί, οι μισθοί/συντάξεις είναι υψηλότεροι, και τα fees… λογικότερα!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Πορτογάλοι… Λιγότερα!)
- Διαταγή Πληρωμής / Απλή Διαδικασία:
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Κόβεις φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Πορτογαλία: Taxa de justiça ~100-300€ (βασισμένο σε UC 102€, ποσοστιαία), αλλά με exemptions και legal aid που απαλλάσσει εύκολα. Για μικρά ποσά; Χαμηλά – και loser pays, αλλά predictable!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς:
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Πορτογαλία: Notarial fees ποσοστιαία (~100-400€), αλλά με apoio judiciário αν χρειάζεσαι.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays διπλά!
- Πορτογαλία: Taxa de justiça scalable (π.χ. μερικές UC), χωρίς υπερβολές – και exemptions για φυσικά πρόσωπα σε πολλές περιπτώσεις.
Apoio Judiciário / Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γραφειοκρατία, Εκεί Ευκολία)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με αυστηρά όρια και γραφειοκρατία – πολλοί μένουν απ’ έξω!
- Πορτογαλία: Πολύ γενναιόδωρο! Καλύπτει taxa de justiça, δικηγόρο, έξοδα – online αίτηση, γρήγορη έγκριση αν εισόδημα χαμηλό. Ακόμα και για εταιρείες non-profit exemptions!
Συμπέρασμα; Στην Πορτογαλία, η Δικαιοσύνη είναι προσιτή (λογικά fees, καλό legal aid, παρόμοιοι κατώτατοι μισθοί αλλά καλύτεροι μέσοι/συντάξεις) – είναι σαν κανονική υπηρεσία για όλους! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… πορτογαλικό fado για εμάς: Μελαγχολικό και ακριβό! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Πορτογάλοι διεκδικούν δικαιώματα χωρίς πτώχευση, εμείς πληρώνουμε για να… τραγουδάμε τα βάσανά μας. Γιατί εκεί η ισότητα είναι vinho verde για όλους, εδώ… μόνο για ελίτ!
Ας πάμε τώρα στην Ολλανδία, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε κανονικό supermarket: Λογικές, ποσοστιαίες τιμές (griffierechten ανάλογα με την αξία και τον τύπο υπόθεσης), με εξαιρετικό rechtsbijstand που καλύπτει τα πάντα για χαμηλά εισοδήματα – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα fixed “κοστολόγια” του 5221/2025 (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο), είναι σαν να μπαίνεις σε boutique: Πληρώνεις αδρά προκαταβολικά, και αν δεν έχεις, μένεις… άδικος!
Ας βάλουμε τα νούμερα να “κάνουν ποδήλατο”, για να γελάσουμε πριν… κλάψουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Αποκλεισμού)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Ζεις με ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Ολλανδία 2026: Κατώτατος ~2.300-2.350€ gross (14,71€/ώρα). Μέσος ~4.500-5.000€ gross. Μέση σύνταξη ~2.000-2.500€ gross (AOW + συμπληρωματικές). Εκεί, ακόμα και ο κατώτατος ζει σαν… Έλληνας ελίτ!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Ολλανδοί… Λογικά!)
- Διαταγή Πληρωμής / Απλή Δίκη:
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Κόβεις φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Ολλανδία: Griffierechten ποσοστιαία/scalable (π.χ. 85-314€ για φυσικά πρόσωπα σε kantongerecht, υψηλότερα για εταιρείες). Για μικρά ποσά; Χαμηλά – και με reductions/exemptions!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς:
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Ολλανδία: Notarial fees ποσοστιαία (~200-600€), αλλά scalable και με legal aid.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays διπλά!
- Ολλανδία: Griffierechten ανάλογα αξίας (85€ για μικρά, μέχρι ~1.000€+ για μεγάλα), αλλά με caps για φυσικά πρόσωπα και reductions.
Rechtsbijstand / Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γραφειοκρατία, Εκεί Ευκολία)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με αυστηρά όρια και γραφειοκρατία – πολλοί μένουν απ’ έξω!
- Ολλανδία: Εξαιρετικό! Καλύπτει griffierechten, δικηγόρο, έξοδα – αν εισόδημα <~35.000€ ετήσιο (πλαφόν υψηλό), συν μικρή ιδιωτική συμμετοχή (eigen bijdrage). Γρήγορη έγκριση μέσω Raad voor Rechtsbijstand!
Συμπέρασμα; Στην Ολλανδία, η Δικαιοσύνη είναι προσιτή και δίκαιη (ποσοστιαία fees, εξαιρετικό legal aid, τριπλάσιοι μισθοί/συντάξεις) – είναι σαν ποδήλατο: Γρήγορο, φθηνό και για όλους! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… ολλανδικός ανεμόμυλος για εμάς: Όμορφος από μακριά, αλλά ακριβός και δύσκολος! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Ολλανδοί διεκδικούν δικαιώματα χωρίς πτώχευση, εμείς πληρώνουμε για να… θαυμάζουμε από απόσταση. Γιατί εκεί η ισότητα είναι tulips για όλους, εδώ… μόνο για ελίτ!
Ας πάμε τώρα στο Βέλγιο, τη χώρα όπου η Δικαιοσύνη είναι σαν να πας σε κανονικό μπαρ: Λογικές τιμές (droits de greffe ποσοστιαία ή fixed χαμηλά ανάλογα δικαστήριο), με εξαιρετική pro deo/legal aid που καλύπτει σχεδόν τα πάντα για χαμηλά εισοδήματα – ενώ εδώ στην Ελλάδα του 2026, με τα fixed “κοστολόγια” του 5221/2025 (268€ για διαταγή μέχρι 50k, 300€ για κληρονομιά, 1.000€ για δικόγραφο), είναι σαν να μπαίνεις σε ακριβό club στις Βρυξέλλες: Πληρώνεις αδρά είσοδο, και αν δεν έχεις, μένεις έξω να κρυώνεις!Ας βάλουμε τα νούμερα να “πιούν μπύρα”, για να γελάσουμε πριν… κλάψουμε:Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Αποκλεισμού)
- Ελλάδα 2026: Κατώτατος 920€ gross (750€ net). Μέσος 1.415€ gross (1.100€ net). Μέση σύνταξη 900€ gross (800€ net). Ζεις με ψίχουλα, και η Δικαιοσύνη σου τρώει μισό μισθό!
- Βέλγιο 2026: Κατώτατος ~1.995€ gross. Μέσος ~4.000-4.500€ gross. Μέση σύνταξη ~2.000-2.500€ gross. Εκεί, ακόμα και ο κατώτατος ζει σαν… Έλληνας μεγαλοϋπάλληλος!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Βέλγοι… Λογικά!)
- Διαταγή Πληρωμής / Απλή Δίκη:
- Ελλάδα: Fixed 268€ προκαταβολή δικηγόρου – ~30% κατώτατου μισθού ή ~1/3 σύνταξης. Συνταξιούχος; Κόβεις φάρμακα για να πάρεις πίσω χρέος!
- Βέλγιο: Droits de greffe χαμηλά/ποσοστιαία (π.χ. 50-200€ για justice de paix, υψηλότερα για μεγαλύτερα δικαστήρια). Για μικρά ποσά; Συχνά exemptions ή πολύ χαμηλά!
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς:
- Ελλάδα: Fixed 300€ – bye-bye 1/3 σύνταξης!
- Βέλγιο: Notarial fees ποσοστιαία (~200-600€), αλλά scalable και με legal aid reductions.
- Γενική Δίκη (Civil Case):
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (1.000€ δικόγραφο + παράσταση) – loser pays διπλά!
- Βέλγιο: Droits de greffe ανάλογα αξίας (165-400€ για tribunal de première instance), με caps και exemptions για φυσικά πρόσωπα.
Pro Deo / Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γραφειοκρατία, Εκεί Ευκολία)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά με αυστηρά όρια και γραφειοκρατία – πολλοί μένουν απ’ έξω!
- Βέλγιο: Εξαιρετική! Δωρεάν δικηγόρος (tweede lijn) ή μερική κάλυψη (eerste lijn) – αν εισόδημα <~1.500-2.000€/μήνα (πλαφόν υψηλό), συν exemptions για ευάλωτους. Γρήγορη έγκριση μέσω Bureau d’Aide Juridique!
Συμπέρασμα; Στο Βέλγιο, η Δικαιοσύνη είναι προσιτή και δίκαιη (λογικά fees, εξαιρετικό legal aid, διπλάσιοι-τριπλάσιοι μισθοί/συντάξεις) – είναι σαν καλή μπύρα: Για όλους, όχι μόνο για ελίτ! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους – η Δικαιοσύνη γίνεται… βελγική σοκολάτα για εμάς: Γλυκιά από μακριά, αλλά ακριβή και απρόσιτη! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Βέλγοι διεκδικούν δικαιώματα χωρίς πτώχευση, εμείς πληρώνουμε για να… θαυμάζουμε βαφλιές από απόσταση. Γιατί εκεί η ισότητα είναι fries με μαγιονέζα για όλους, εδώ… μόνο για VIP!
Μισθοί & Συντάξεις – Η Βάση της “Προσιτότητας” (ή του Παραδείσου)
- Ελλάδα: Κατώτατος ~920€ gross, μέσος ~1.415€ gross, σύνταξη ~900€ gross. Ψίχουλα!
- Σκανδιναβία: Χωρίς εθνικό κατώτατο (εκτός Δανίας/Νορβηγίας σε τομείς), αλλά πρακτικά υψηλότεροι από συλλογικές συμβάσεις (~3.000-5.000€+ gross μέσοι). Σουηδία ~4.000€+, Δανία ~4.500€+, Νορβηγία ~5.000€+, Φινλανδία ~3.800€+. Συντάξεις ~2.000-3.000€ gross. Εκεί ζεις σαν… βασιλιάς!
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα – Ποιος Πληρώνει Τι; (Spoiler: Οι Σκανδιναβοί… Ψίχουλα!)
- Ελλάδα: Fixed υψηλά (268-663€ προκαταβολές, 1.000€ δικόγραφα) – 30-50% μισθού/σύνταξης!
- Σουηδία: Χαμηλό registration fee (~250-280€ για district court), ποσοστιαία extras.
- Δανία: Χαμηλά/ποσοστιαία, συχνά exemptions.
- Νορβηγία: Χαμηλά court fees, ποσοστιαία.
- Φινλανδία: Χαμηλά, scalable.
Legal Aid – Η “Σωτηρία” για Φτωχούς; (Εδώ Γραφειοκρατία, Εκεί Παράδεισος)
- Ελλάδα: Υπάρχει, αλλά αυστηρά όρια – πολλοί αποκλείονται!
- Σκανδιναβία: Εξαιρετικό! Καλύπτει fees, δικηγόρο, έξοδα – εύκολη έγκριση, χαμηλά/μηδενικά thresholds. Σουηδία: Μερική συμμετοχή 2-40%, αλλά γενναιόδωρο.
Συμπέρασμα; Στη Σκανδιναβία, η Δικαιοσύνη είναι πραγματικά προσιτή (χαμηλά fees, top legal aid, υψηλοί μισθοί/συντάξεις) – σαν κοινωνικό αγαθό για όλους! Εδώ; Fixed ακριβά fees χτυπάνε δυσανάλογα – η Δικαιοσύνη γίνεται… σκανδιναβικό aurora για εμάς: Όμορφη από μακριά, αλλά απρόσιτη! Μπράβο “εκσυγχρονισμός”: Οι Σκανδιναβοί διεκδικούν δικαιώματα τζάμπα, εμείς πληρώνουμε για να… ονειρευόμαστε IKEA. Γιατί εκεί η ισότητα είναι sauna για όλους, εδώ… μόνο για ελίτ!
Γενική Εικόνα από τις Εκθέσεις
- Δομή Έξοδων: Τα δικαστικά έξοδα είναι κοινά σε όλη την Ευρώπη (μόνο 3 χώρες έχουν δωρεάν πρόσβαση). Στις συγκεκριμένες χώρες, είναι συνήθως ποσοστιαία (ανάλογα με την αξία της υπόθεσης) ή fixed χαμηλά, και καλύπτονται συχνά από νομική βοήθεια. Το CEPEJ αναφέρει αύξηση εσόδων από έξοδα το 2022 (λόγω ανάκαμψης από COVID), αλλά και μείωση δαπανών για legal aid κατά 16% (από 120 εκατ. € το 2020 σε 100 εκατ. € το 2022).
- Νομική Βοήθεια (Legal Aid): Διαθέσιμη σε όλες, για ποινικές, αστικές και διοικητικές υποθέσεις. Βασίζεται σε εισοδηματικά κριτήρια (συνήθως 60% του ορίου φτώχειας Eurostat), με αυτόματες εξαιρέσεις για ευάλωτους (π.χ. θύματα βίας, μετανάστες). Σε πλουσιότερες χώρες, το legal aid είναι 24% του προϋπολογισμού Δικαιοσύνης· σε φτωχότερες (όπως αυτές), μόλις 3%. Το EU Justice Scoreboard δείχνει ότι σε Βουλγαρία, Τσεχία, Πολωνία (και Ελλάδα), οι δικαιούχοι legal aid δεν εξαιρούνται αυτόματα από έξοδα – χρειάζεται απόφαση δικαστηρίου (π.χ. Τσεχία: case-by-case).
- Εξαιρέσεις & Ποσά: Συχνά μηδενικά για μικρές υποθέσεις ή ευάλωτους. Το Scoreboard (Figure 25) δείχνει έξοδα ως ποσοστό αξίας απαίτησης (π.χ. για €6.000 καταναλωτική υπόθεση): Χαμηλά σε αυτές τις χώρες (0-5%), με εξαιρέσεις για legal aid. Για χαμηλής αξίας απαίτηση (βάσει ορίου φτώχειας Eurostat), έξοδα 0% σε πολλές (π.χ. δωρεάν filing).
- Πρόσβαση στη Δικαιοσύνη: Το CEPEJ τονίζει ψηφιακά εργαλεία (e-filing σε >70% χωρών, απομακρυσμένες ακροάσεις) και διαμεσολάβηση (υποχρεωτική σε μισές για συγκεκριμένα θέματα). Σε αυτές τις χώρες, η πρόσβαση βελτιώνεται με ADR (Alternative Dispute Resolution), όπου τα έξοδα καλύπτονται από legal aid και επιστρέφονται αν επιτύχει.
Συγκεκριμένα ανά Χώρα (Βάσει Διαθέσιμων Δεδομένων)
- Βουλγαρία: Έξοδα ποσοστιαία (π.χ. 4% αξίας απαίτησης, min 50 BGN/€25 για διαταγή πληρωμής). Legal aid καλύπτει, αλλά όχι αυτόματα εξαίρεση. Εισοδηματικά κριτήρια: Χαμηλά, με αυτόματη για θύματα. Τάση: Αύξηση εσόδων από έξοδα.
- Τσεχία: Έξοδα fixed/ποσοστιαία, με case-by-case εξαίρεση για legal aid. Κριτήρια: Εισόδημα < ορίου φτώχειας, περιουσία εξετάζεται. Ψηφιακά εργαλεία: Υψηλή χρήση.
- Εσθονία: Χαμηλά έξοδα (ποσοστιαία), exemptions για legal aid. Κριτήρια: Εισόδημα <100% ορίου φτώχειας. Υψηλή ψηφιοποίηση (e-filing, online judgments).
- Ουγγαρία: Έξοδα ποσοστιαία, καλύπτονται από legal aid. Κριτήρια: Εισόδημα + περιουσία, αυτόματη για ορισμένους. Προώθηση ADR.
- Λετονία: Χαμηλά fixed, exemptions. Legal aid: Εισόδημα < ορίου, αυτόματη για ευάλωτους. Προώθηση ADR για καταναλωτικές.
- Λιθουανία: Ποσοστιαία, legal aid καλύπτει πλήρως. Κριτήρια: Χαμηλά εισοδήματα, περιουσία. Ψηφιακές ακροάσεις σε όλα τα είδη υποθέσεων.
- Πολωνία: Έξοδα fixed/ποσοστιαία, όχι αυτόματη εξαίρεση για legal aid. Κριτήρια: Εισόδημα < ορίου. Προώθηση ADR.
- Ρουμανία: Χαμηλά ποσοστιαία, exemptions. Legal aid: Εισόδημα + περιουσία. Online πρόσβαση σε αποφάσεις.
- Σλοβακία: Ποσοστιαία, legal aid καλύπτει. Κριτήρια: Χαμηλά εισοδήματα. Όχι ADR για διοικητικά.
- Σλοβενία: Έξοδα fixed/ποσοστιαία (π.χ. per Court Fees Act). Legal aid: Εισόδημα < πλαφόν. Προώθηση ADR.
Σύγκριση με Ελλάδα & Γενικές Τάσεις
Ιδού ο πίνακας της ντροπής! Όλες οι χώρες που συζητήσαμε (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) σε σύγκριση με την Ελλάδα. Τα στοιχεία βασίζονται σε CEPEJ 2024, Eurostat, εθνικούς νόμους και επίσημες πηγές. Τα fees είναι ενδεικτικά για τυπικές civil/διοικητικές υποθέσεις (π.χ. διαταγή πληρωμής ή απλή δίκη).
|
Κατηγορία
|
Ελλάδα (2026)
|
Γερμανία
|
Γαλλία
|
Ιταλία
|
Ισπανία
|
Πορτογαλία
|
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Κατώτατος Μισθός (gross)
|
~920€
|
~2.224€
|
~1.823€
|
~1.300-1.600€ (ανά κλάδο)
|
~1.184€
|
~920€ (14 πληρωμές)
|
|
Μέσος Μισθός (gross)
|
~1.415€
|
~5.000€+
|
~3.800€
|
~2.000€
|
~2.500€
|
~2.000-2.500€
|
|
Μέση Σύνταξη (gross)
|
~900€
|
~1.600€
|
~1.700€
|
~1.200-1.500€
|
~1.200-1.500€
|
~1.200-1.500€
|
|
Court Fees (γενικά)
|
Fixed υψηλά (268-663€ προκαταβολές, 1.000€ δικόγραφο)
|
Ποσοστιαία (30-100€ start, scalable)
|
Σχεδόν μηδενικά για civil (μόνο extras)
|
Ποσοστιαία (43-237€ για μικρά-μέτρια)
|
Δωρεάν για φυσικά πρόσωπα!
|
Ποσοστιαία/scalable (102-1.632€ UC)
|
|
Διαταγή Πληρωμής
|
268-663€ (fixed προκαταβολή)
|
30-200€ (ποσοστιαία)
|
Τζάμπα filing + extras ~100€
|
43-237€ (ποσοστιαία)
|
Δωρεάν για πολίτες
|
102-300€ (με exemptions)
|
|
Πιστοποιητικό Κληρονομιάς
|
300€ fixed
|
Ποσοστιαία ~200-400€
|
~70-150€
|
Ποσοστιαία ~100-400€
|
~100-400€ (με exemptions)
|
Ποσοστιαία ~100-400€
|
|
Legal Aid
|
Υπάρχει, αλλά γραφειοκρατία + αυστηρά όρια
|
Εύκολο, πλήρες
|
Γενναιόδωρο
|
Πολύ προσιτό (~12k πλαφόν)
|
Πολύ προσιτό (justicia gratuita)
|
Γενναιόδωρο, online αίτηση
|
|
Loser Pays
|
Ναι, πλήρως (συχνά υψηλά)
|
Ναι, αλλά predictable
|
Ναι, αλλά χαμηλά extras
|
Ναι, ποσοστιαία
|
Ναι, αλλά δωρεάν fees για πολίτες
|
Ναι, με reductions
|
|
Προσιτότητα για Φτωχούς
|
Χαμηλή – fees δυσανάλογα υψηλά
|
Υψηλή
|
Πολύ υψηλή
|
Υψηλή
|
Εξαιρετική (δωρεάν!)
|
Υψηλή
|
|
Σαρκαστικό Σχόλιο
|
Δικαιοσύνη… luxury item!
|
Δικαιοσύνη σαν parking
|
Δικαιοσύνη τζάμπα comme il faut
|
Δικαιοσύνη à la carte
|
Δικαιοσύνη paella για όλους
|
Δικαιοσύνη vinho verde, όχι Μύκονος
|
Συμπέρασμα από τον Πίνακα: Ενώ εμείς πληρώνουμε fixed υψηλά fees που τρώνε 30-50% μισθού/σύνταξης, οι υπόλοιπες χώρες έχουν ποσοστιαία/χαμηλά/δωρεάν fees + καλύτερο legal aid. Αποτέλεσμα; Εκεί η Δικαιοσύνη είναι για όλους, εδώ… για όσους αντέχουν τον λογαριασμό. Μπράβο “εκσυγχρονισμός” – γίναμε η μόνη χώρα όπου το δικαίωμα στο δίκιο κοστίζει όσο ένα μεταχειρισμένο αμάξι!
|
Χώρα
|
Κατώτατος Μισθός (gross €/μήνα, Ιαν 2026)
|
Μέσος Μισθός (gross €/μήνα, 2025)
|
Μέση Σύνταξη (gross €/μήνα, 2025)
|
Δικαστικά Έξοδα (% αξίας απαίτησης €6.000, 2025)
|
|---|---|---|---|---|
|
Αυστρία
|
Κανένας εθνικός
|
~4,500
|
~2,342
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Βέλγιο
|
2,034
|
~4,000
|
~2,000 (εκτίμηση)
|
0.8%
|
|
Βουλγαρία
|
551
|
~800 (εκτίμηση)
|
~500 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Κροατία
|
970
|
~1,500
|
~1,000 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Κύπρος
|
1,000
|
~2,000
|
~1,200 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Τσεχία
|
826
|
~1,800
|
~1,200 (εκτίμηση)
|
1.7%
|
|
Δανία
|
Κανένας εθνικός
|
~4,500
|
~2,508
|
0%
|
|
Εσθονία
|
886
|
~1,800
|
~1,200 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Φινλανδία
|
Κανένας εθνικός
|
~3,800
|
1,800
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Γαλλία
|
1,802
|
~3,800
|
~1,700
|
1.7%
|
|
Γερμανία
|
2,222
|
~5,000
|
1,600
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Ελλάδα
|
968
|
1,415
|
900
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Ουγγαρία
|
707
|
~1,200
|
~800 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Ιρλανδία
|
2,102
|
~4,000
|
~1,800 (εκτίμηση)
|
0%
|
|
Ιταλία
|
Κανένας εθνικός
|
~2,000
|
~1,500
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Λετονία
|
740
|
~1,500
|
~800 (εκτίμηση)
|
0.8%
|
|
Λιθουανία
|
1,086
|
~1,500
|
~1,000 (εκτίμηση)
|
0.8%
|
|
Λουξεμβούργο
|
2,704
|
~6,000
|
2,650
|
1.7%
|
|
Μάλτα
|
961
|
~1,800
|
~1,000 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Ολλανδία
|
2,070
|
~4,500
|
2,183
|
1.7%
|
|
Πολωνία
|
1,267
|
~1,500
|
~1,200
|
0.8%
|
|
Πορτογαλία
|
1,181
|
~2,000
|
~1,200
|
0.8%
|
|
Ρουμανία
|
814
|
~1,200
|
~800 (εκτίμηση)
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Σλοβακία
|
816
|
~1,500
|
1,200 (εκτίμηση)
|
1.7%
|
|
Σλοβενία
|
1,179
|
~2,000
|
~1,200
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Ισπανία
|
1,381
|
~2,500
|
1,500
|
Δεν καθορίζεται
|
|
Σουηδία
|
Κανένας εθνικός
|
~4,000
|
~2,000 (εκτίμηση)
|
0%
|
Ας εστιάσουμε λοιπόν στην Ελλάδα μας, όπου η Δικαιοσύνη είναι… “εκσυγχρονισμένη” με τον νόμο 5221/2025 και τις αποφάσεις του ΣτΕ – δηλαδή ακριβότερη από ποτέ! Εδώ είναι τα νούμερα που πονάνε, για να καταλάβουμε πόσο “προσιτή” είναι πλέον η πρόσβαση στη Δικαιοσύνη για τον μέσο Έλληνα.Μισθοί & Συντάξεις (Επικαιροποιημένα Στοιχεία 2026)
- Κατώτατος Μισθός: 968€ gross (από 1/1/2026, μετά την αύξηση ~5-6% από τα 880-920€ του 2025). Καθαρά: ~750-800€ (ανάλογα κρατήσεις).
- Μέσος Μισθός: ~1.415€ gross μηνιαίως (βάσει ΕΛΣΤΑΤ & Eurostat 2025). Καθαρά: ~1.100-1.200€.
- Μέση Σύνταξη: ~900-950€ gross (κύρια + επικουρική, μετά τις αυξήσεις 2.5-3% για 2026). Καθαρά: ~800€. (Πολλοί συνταξιούχοι παίρνουν λιγότερα από 750€.)
Δικαστικά Έξοδα & Παράβολα (Νόμος 5221/2025 + Απόφαση ΣτΕ ΦΕΚ Β’ 7062/2025)
- Μεταφορά Αρμοδιοτήτων σε Δικηγόρους (Προκαταβολικές Αμοιβές):
- Διαταγή Πληρωμής:
- Μέχρι 50.000€: 268€
- 50.001-150.000€: 406€
- Πάνω από 150.000€: 663€
- Πιστοποιητικό Κληρονομιάς: 300€
- Δημοσίευση Διαθήκης: 102€ (απλή) / 321€ (κύρια)
- Συναινετική Εγγραφή/Εξάλειψη Υποθήκης: 241€ + 134€
- Διαταγή Πληρωμής:
- Δικαστικά Έξοδα (Απόφαση ΣτΕ – Επιβάλλονται στον Ηττημένο):
- Σύνταξη Δικογράφου (έφεση, αίτηση ακύρωσης κ.λπ.): 1.000€
- Παράσταση σε Ακρόαση: 1.000€ (ανά δικάσιμο!)
- Ασφαλιστικά Μέτρα/Αναστολές: 700€ σύνταξη + 700€ παράσταση
- Παρεμβάσεις: 400€
- Αναβολές: 40-100€ (από 20-40€ παλιά) + πιθανά 70-400€ “ποινή” αν κριθεί άδικη.
Πόσο “Βαριά” Πέφτουν στα Οικονομικά του Μέσου Έλληνα;
- Ένα “απλό” παράβολο 268€ για διαταγή πληρωμής = ~28% κατώτατου μισθού ή ~30% μέσης σύνταξης.
- Πιστοποιητικό κληρονομιάς 300€ = ~1/3 σύνταξης – ιδανικό για ηλικιωμένους που ζουν με το σταγονόμετρο!
- 1.000€ για δικόγραφο = πάνω από μισός μέσος μισθός – και αν χάσεις, πληρώνεις και του αντιδίκου!
Νομική Βοήθεια (Legal Aid)Υπάρχει (ν. 3226/2004), αλλά με αυστηρά όρια:
- Ετήσιο εισόδημα <6.140€ για αλλοδαπούς/ΕΕ κατοίκους, υψηλότερα για Έλληνες (~12.000€ οικογενειακό).
- Γραφειοκρατία: Αίτηση, έλεγχος, απόφαση δικαστηρίου – όχι αυτόματη.
- Δεν καλύπτει πάντα προκαταβολές δικηγόρων.
Τελικό Συμπέρασμα; Στην Ελλάδα του 2026, η Δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή – βλέπει καθαρά το πορτοφόλι σου! Τα fixed υψηλά έξοδα χτυπάνε δυσανάλογα εργαζόμενους και συνταξιούχους, ενώ σε άλλες χώρες ΕΕ (όπως είδαμε) είναι ποσοστιαία, χαμηλά ή δωρεάν με καλύτερο legal aid. Εδώ, ο “εκσυγχρονισμός” του Επιτελικού Κράτους Μητσοτάκη σημαίνει: Πλήρωσε ή… άσε το δίκιο σου!
Αν συνεχίσουμε έτσι, σύντομα θα έχουμε “Δικαιοσύνη Extra Premium”: Με extra χρέωση για γρήγορη δίκη, VIP σειρά στην ουρά και bonus πόντους για συχνούς μηνυτές. Μπράβο μας! Και καλή χρονιά – με λιγότερα δικαστήρια και περισσότερα χρέη!!!
