Με αιχμές λοιπόν για το θεσμικό πλαίσιο και σαφή αναφορά στον πυρήνα της υπόθεσης των υποκλοπών, ολοκλήρωσε την αγόρευσή του ο Εισαγγελέας της Έδρας, ζητώντας την ενοχή και των τεσσάρων κατηγορουμένων.
Ο Εισαγγελέας πρότεινε λοιπόν την ενοχή και των τεσσάρων κατηγορουμένων, Ταλ Ντίλιαν, Σάρα Χάμου, Φέλιξ Μπίτζιου και Γιάννη Λαβράνου, κρίνοντας πως απεδείχθη η σύνδεση όλων με τις επίμαχες εταιρείες, όπως το πλέγμα της Intellexa, η Krikel και άλλες. Ο κ. Παυλίδης υπογράμμισε πως, στο ελληνικό δίκαιο, «δεν θα μπορούσαμε να κρύψουμε ποινικά αδικήματα πίσω από εταιρικά σχήματα». Ο Eισαγγελέας απέδωσε ποινική ευθύνη σε φυσικά πρόσωπα πίσω από τα εταιρικά σχήματα, τονίζοντας ότι στο ελληνικό ποινικό δίκαιο δεν υπάρχουν «ανεύθυνες» εταιρείες, αλλά πρόσωπα που λαμβάνουν αποφάσεις και αποκομίζουν κέρδη. Κατά την εισαγγελική κρίση, αποδείχθηκε η άμεση σύνδεση των κατηγορουμένων με τις εταιρείες του δικτύου Intellexa και τη λειτουργία του κατασκοπευτικού λογισμικού, το οποίο χαρακτηρίστηκε παράνομο, ασύμβατο με κάθε έννοια νόμιμης παρακολούθησης και βαθιά προσβλητικό για τα προσωπικά δεδομένα.
«Απειλεί τον πυρήνα του Δημοκρατικού Πολιτεύματος το Predator»
Ο Εισαγγελέας τόνισε πως η χρήση του Predator είναι απολύτως παράνομη καθώς «παραβιάζει βάναυσα την ιδιωτική ζωή και απειλεί τον πυρήνα του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, γιατί δίνει εξουσίες σε άτομα που δεν θα έπρεπε να τις έχουν».
Πρόσθεσε ακόμη ότι «τυχόν χρήση από Κρατικές Υπηρεσίες θα πρέπει να αποτελέσει σημείο αφύπνισης». Σε άλλο σημείο υπογράμμισε πως «αυτό που δεν αμφισβητείται ότι το Predator λειτούργησε με κάποια υποδομή στην ελληνική επικράτεια».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φύση των πράξεων, με τον Eσαγγελέα να απορρίπτει τον ισχυρισμό περί «προπαρασκευαστικών ενεργειών». Η αποστολή μολυσμένων συνδέσμων, όπως ανέφερε, συνιστά απόπειρα τέλεσης αδικημάτων, καθώς το εγκληματικό σχέδιο έχει ήδη ολοκληρωθεί από την πλευρά του δράστη. Παράλληλα, ανέδειξε το πολυσύνθετο πλέγμα εταιρειών, τις μεταφορές έδρας σε φορολογικούς παραδείσους και τις εσωτερικές διασυνδέσεις, που δυσχεραίνουν την έρευνα χωρίς όμως να αναιρούν την ουσία.
Στο πολιτικό σκέλος, η αγόρευση συνέδεσε το Predator με το θεσμικό περιβάλλον του «Eπιτελικού Kράτους», την υπαγωγή της ΕΥΠ στο Πρωθυπουργικό Γραφείο και τη μαζική ανάπτυξη παρακολουθήσεων από το 2021 και μετά. Ο Εισαγγελέας μιλώντας για απειλή στον πυρήνα του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, επισήμανε ότι το λογισμικό λειτούργησε εντός ελληνικής επικράτειας μέχρι πρόσφατα, χωρίς κανένας από τους κατηγορουμένους να εμφανιστεί στο Δικαστήριο για να απολογηθεί. Ένα κενό που, στη συγκεκριμένη υπόθεση, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
«Φαίνεται ότι η Intellexa κατασκεύαζε ή αγόραζε παράνομο λογισμικό. (…) τι κερδίζει η Intellexa παρέχοντας σε ένα κράτος μια σουίτα παρακολουθήσεων; Ή πληροφορία δεν έρχεται απλώς, αλλά γίνεται ανάλυση. Περισσότερα χρήματα και εξάρτηση του πελάτη από το οικοσύστημα της Intellexa» είπε ο Εισαγγελέας προσθέτοντας πως «η χρήση του λογισμικού είναι παράνομη, παραβιάζει τους νόμους και εκφεύγει από το τρόπο των νομίμων παρακολουθήσεων στην Ελλάδα. Ακόμα και αν πούμε ότι ήταν νόμιμο θα χρειαζόταν μια νόμιμη διαδικασία με υπογραφές και εγκρίσεις που στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν είχαμε τίποτα. Είναι αποκρυσταλλωμένο ότι είναι παράνομη η χρήση του λογισμικού στη χώρα. Παραβιάζει βάναυσα προσωπικά δεδομένα. Αποτελεί απειλή για τον πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος γιατί δίνει εξουσίες σε άτομα που δεν θα έπρεπε να τις έχουν…και τυχόν χρήση της από κρατικές υπηρεσίες θα πρέπει να αποτελεί σημείο αφύπνισης!».
Ιστορική αναδρομή
Ο Εισαγγελικός Λειτουργός στη συνέχεια προχώρησε στην ανάλυση όλων των δεδομένων και των γεγονότων που έχουν εισφέρει στη διαδικασία, τα οποία οδήγησαν στην ποινική έρευνα.
Ο Εισαγγελέας αναφέρθηκε στον νόμο του 2018, περί Επιτελικού Κράτους και στον ορισμό του στη θέση του Γενικού Γραμματέα του Πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη στην ευθύνη του οποίου τέθηκε η ΕΥΠ καθώς και στον διορισμό του Παναγιώτη Κοντολέοντα και την αμφισβήτηση για τα τυπικά του προσόντα.
Επικαλούμενος τις καταθέσεις των Τ. Τέλογλου και Βασίλη Λαμπρόπουλου, είπε πως το Predator ήρθε στην Ελλάδα το Φθινόπωρο του 2019 και αναφέρθηκε στον ρόλο του εμπόρου όπλων Σταύρου Κομνόπουλου «που είχε επαφές με τον Μπίτζιο, που είχε επαφές με τον Λαβράνο που είχε επαφές με Δημητριάδη, έτσι πάει…» προσθέτοντας: «το 2021 γίνεται μαζική ανάπτυξη με μηνύματα που εστάλησαν απο αριθμό Δημητριάδη, την επόμενη της ονομαστικής του εορτής και περιελάμβαναν την Εισαγγελέα Βλάχου, τον Αρχηγό ΕΛ.ΑΣ., το Δημ. Αβραμόπουλο».
Σύμφωνα με τον Δημ. Παυλίδη, για τις διπλές παρακολουθήσεις «το 2020 από 87 επιβεβαιωμένες επιμολύνσεις, το 1/3 παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ» χαρακτηρίζοντας το στοιχείο αυτό «σύμπτωση που έχει σημασία». Στη συνέχεια κι ενώ έχουν ξεκινήσει οι επισυνδέσεις διαφόρων προσώπων όπως του Θαν. Κουκάκη και του Νικ. Ανδρουλάκη, το Φεβρουάριο 2021 ζητείται ο τετραπλασιασμός της χωρητικότητας από το data center στο Μαρούσι «πράγμα που δείχνει την κλιμάκωση της επιχείρησης», ενώ αντίστοιχο αίτημα επαναλήφθηκε στα τέλη του 2021. Τέλος, επεσήμανε ότι το Predator -όπως προέκυψε από τη διαδικασία- λειτούργησε μέχρι το 2024 και πιθανότατα μέχρι σήμερα.
Ως προς το Κέντρο Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτοµίας (ΚΕΤΥΑΚ) της ΕΥΠ και τις εφόδους που έλαβαν χώρα σε δύο κτίριά του από την ΑΔΑΕ, σχολίασε ότι «προκαλεί εντύπωση ότι δεν βρέθηκε ούτε ένας υπολογιστής, ενώ μόλις 4-5 υπάλληλοι είναι παρόντες», περιγράφοντας ότι «το σημαντικότερο εύρημα ήταν μια κρυπτογραφημένη γραμμή που συνδέει το ΚΕΤΥΑΚ με την ΕΥΠ πράγμα που δεν ήταν παράλογο».
Ο Εισαγγελικός Λειτουργός δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί και στην κατάθεση του Σταμάτη Τρίμπαλη, του φερόμενου ως νόμιμου εκπροσώπου της Krikel, ιδιότητα που ο ίδιος αρνήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου λέγοντας πως ήταν «αχυράνθρωπος» του Γιάννη Λαβράνου. «Τον Σεπτέμβριο του 2022 πριν την κατάθεση του στη Βουλή, οι Λαβράνος και Ντάλλας του έδωσαν από πριν τις ερωτήσεις που του τέθηκαν στη συνέχεια, ενώ αμέσως μετά την κατάθεση συνομίλησε με τον Ντάλλα. Δήλωσε θύμα, που φέρει άδικα όλο το βάρος των χρεών της Krikel».
Στάθηκε και σε αρκετές καταθέσεις μαρτύρων, όπως των πρώην στελεχών της ΕΥΠ, Α.Ρ. και Μ.Σ., του Σωτήρη Ντάλλα, της Λίνας Κατσούδα, του Χρήστου Ράμου, του Στέφανου Γκρίτζαλη, του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη και αρκετών άλλων δημοσιογράφων. Ιδιαίτερη έμφαση, ωστόσο, έδωσε σε αυτήν του πρώην εργαζόμενου της Intellexa, Παναγιώτη Κούτσιου, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι είναι «σημαντική» και «διαφωτιστική» παρότι εξέφρασε επιφυλάξεις για το πόσο «αληθής» ήταν. «Θεωρώ ότι δεν αποκάλυψε την έκταση του εγχειρήματος», τόνισε.
Εξέφρασε τη δυσαρέσκεια για τη δυσαρέσκεια για τη μη προσέλευση των κατηγορουμένων στο Δικαστήριο, παρότι είναι δικονομικό δικαίωμά τους. «Δεν μπορεί να μην σημειωθεί η μη προσωπική παράσταση έστω ενός από τους τέσσερις κατηγορούμενους σε τόσες δικασίμους», επισήμανε.
Αναφορικά με τις κοινές υποκλοπές-παρακολουθήσεις του παράνομου λογισμικού και της ΕΥΠ ο Εισαγγελέας σημείωσε όπως προαναφέραμε πως «από 87 επιβεβαιωμένες επιμολύνσεις, το 1/3 παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ» χαρακτηρίζοντας το στοιχείο αυτό «σύμπτωση που έχει σημασία». Στη συνέχεια κι ενώ έχουν ξεκινήσει οι επισυνδέσεις διαφόρων προσώπων όπως του Θαν. Κουκάκη και του Νικ. Ανδρουλάκη, το Φεβρουάριο του 2021 ζητείται ο τετραπλασιασμός της χωρητικότητας από το data center στο Μαρούσι «πράγμα που δείχνει την κλιμάκωση της επιχείρησης», ενώ αντίστοιχο αίτημα επαναλήφθηκε στα τέλη του 2021.
Απροθυμία από υψηλά ιστάμενα πρόσωπα που ήταν στόχοι των Υποκλοπών
Παρατήρησε ταυτόχρονα ότι από τους δεκάδες στόχους του Predator που, όπως είπε, αποτελούν υψηλά ιστάμενα πρόσωπα, γενικότερη απροθυμία να δώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα προς έλεγχο ή να ορίσουν συνήγορο για την υπόθεση.
Υπερασπίστηκε την ακεραιότητα του Citizen Lab και των εκθέσεών του, επισημαίνοντας πως «κατά τη διάρκεια της Δίκης υπήρχε έμμεση ή άμεση αμφισβήτηση αξιοπιστία του Citizen Lab. Η αξιοπιστία των εκθέσεων είναι κομβική για τη Δίκη. Έχει εξειδικευμένο τμήμα έρευνας, ίσως ο,τι καλύτερο κυκλοφορεί μαζί με το Amnesty Tech. Πρωτοπόρησαν στη διάγνωση του λογισμικού Pegasus. Αντίστοιχης εμβέλειας ερευνητές μπορούν να εντοπιστούν σε κυβερνήσεις ή μεγάλες εταιρείες», είπε και πρόσθεσε πως «τα αποτελέσματα των επιμολύνσεων δεν έχουν αμφισβητήσει κανείς».
Έκανε, ακόμη, ιδιαίτερη μνεία στις προσφορές της Intellexa προς υποψήφιους πελάτες για τα λογισμικά της. Ο κ. Παυλίδης ανέφερε ακόμη το γεγονός ότι το Predator και οι μετονομασίες του, δεν πουλιόταν σε ιδιώτες αλλά σε κράτη. Για την ίδια την εταιρεία έκανε λόγο πως «φαίνεται μία κανονική εταιρεία με κάποιες ιδιαιτερότητες. Διαθέτει Μητρώο στο ΓΕΜΗ, εργαζόμενους, έδρα. Συμμετέχει σε εκθέσεις. Δεν για μυστική οντότητα, εν μέρει λόγω ανάγκης και εν μέρει λόγω στρατηγικής. Από την άλλη, έχει κάποια στεγανά: Υπάλληλοι παρουσίαζαν προϊόντα σε ειδικούς χώρους, συνοδευόμενοι από Στρατό ή Αστυνομία. Οι υπάλληλοι δεν ήξεραν αν κλείστηκαν συμφωνίες για τις παρουσιάσεις που έκαναν ή πως συνδέονται τα προϊόντα. Υπάρχουν σύμφωνα εμπιστευτικότητας».
Το κατηγορητήριο που πρότεινε ο Εισαγγελέας
Οι τέσσερις κατηγορούμενοι είναι αντιμέτωποι με τέσσερα πλημμελήματα, που τελέστηκαν, σύμφωνα με το κατηγορητήριο την περίοδο 2020-2021. Ειδικότερα, πρότεινε την ενοχή για το αδίκημα της επέμβασης σε σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, κατ’ συρροή τετελεσμένη και σε απόπειρα.
Όσον αφορά το πρώτο αδίκημα, σε σχέση με το κλητήριο θέσπισμα, προστέθηκε η κατ’ συρροή τέλεση της πράξης, γεγονός που σημαίνει ότι οι κατηγορούμενοι ενδέχεται, αν υιοθετηθεί η πρόταση, να αντιμετωπίσουν ποινές για κάθε ένα από τα 92 θύματα του παράνομου λογισμικού Predator, με ανώτατο όριο τα οκτώ έτη φυλάκισης. Σημειώνεται ότι ανάλογο σκεπτικό είχε καταθέσει στην προηγούμενη δικάσιμο ο συνήγορος υποστήριξης της κατηγορίας, Ζαχαρίας Κεσσές.
Πρότεινε επίσης την ενοχή τους για την παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα, όπως και για την παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή σε δεδομένα, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα, τονίζοντας πως πρέπει να καταδικαστούν για τις πράξεις που θύματα έχουν κάνει έγκυρη και νομότυπη έγκληση.
Πώς θα συνεχιστεί η Δίκη για τις υποκλοπές
Στις επόμενες δικασίμους, η σκυτάλη των αγορεύσεων θα περάσει στους δικηγόρους υποστήριξης της κατηγορίας, ενώ στο τέλος θα αγορεύσουν οι δικηγόροι των κατηγορουμένων.
Στο τέλος, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου κ. Νικόλαος Ασκιανάκης θα ανακοινώσει τη μέρα έκδοσης της Απόφασης, που αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
