Μια σπάνια, εσωτερική ματιά στο έργο ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες εικαστικούς προσφέρει η νέα έκθεση «Γιάννης Ψυχοπαίδης: Τοπία της Μνήμης. Αυτά που κράτησα», η οποία παρουσιάζεται στο Μουσείο του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή στην Αθήνα, έως τις 4 Οκτωβρίου 2026.
Έχοντας στο ενεργητικό του τον εντυπωσιακό αριθμό των 107 ατομικών εκθέσεων, ο Γιάννης Ψυχοπαίδης αυτή τη φορά στρέφεται στο προσωπικό του καταφύγιο. Η έκθεση χαρτογραφεί μια πορεία έξι δεκαετιών, μέσα από 70 επιλεγμένα έργα (από το 1962 έως σήμερα), τα οποία ο ίδιος ο καλλιτέχνης αποφάσισε να κρατήσει στην ιδιωτική του συλλογή. Τα έργα αυτά τα κράτησε «σαν ένα στήριγμα, βοήθημα για την επόμενη κίνηση», όπως δήλωσε ο ίδιος χαρακτηριστικά, «σαν παρακαταθήκη μιας ιδέας».
Η αφήγηση της έκθεσης ξετυλίγεται σε 20 διακριτά κεφάλαια. Αν και οι μεγάλοι αυτοί κύκλοι έργων μπορεί να φαντάζουν ουσιαστικά «ξένοι» μεταξύ τους, συναντιούνται αρμονικά στη θέαση, λειτουργώντας ως μια σύνοψη όπου το κάθε έργο μιλάει ξεχωριστά για μια ολόκληρη περίοδο. Η ροή έχει διττή πορεία: χρονολογική και εννοιολογική ταυτόχρονα.
Στην διαδρομή αυτή καταγράφεται ταυτόχρονα η πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, με αφετηρία την αίσθηση της δεκαετίας του ’60 ότι «αυτός ο κόσμος μπορεί να βρει το δρόμο του». Μέσα από χρόνια ανατροπής και αμφισβήτησης, ο θεατής συναντά εμβληματικές περιόδους του Γιάννη Ψυχοπαίδη με έργα όπως το «Μάθημα Ανατομίας», η «Νύχτα στις Βρυξέλλες» και ο «Χρησμός», που αποτυπώνουν αόρατα τραύματα, καταγγέλλουν τον πόλεμο και καταλήγουν στο σήμερα (που ξέρουμε ότι ο κόσμος δεν έχει αλλάξει).
Πίσω από τον καμβά, αποκαλύπτεται η βαθύτερη φιλοσοφία του δημιουργού, και όλο το φάσμα των διαφορετικών τεχνικών τις οποίες χρησιμοποίησε στην διαδρομή του. Για τον Ψυχοπαίδη, «η έννοια της τεχνικής δεν είναι αυτοσκοπός, έχει από μόνη της ένα φιλοσοφικό βάρος» αλλά αντίθετα, η ιδέα και η τεχνική αποτελούν ένα «αδιαχώριστο δημιουργικό παιχνίδι». Η ίδια η ύλη τον οδηγεί, ανασύροντας πολλών ειδών συγκινήσεις, οι οποίες είναι όλες «νόμιμες, κάθε μια έχει τις διαστάσεις της ποιότητάς της».
Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Κυριάκος Κουτσομάλλης. Η εμπειρία εμπλουτίζεται με έναν εκτενή κατάλογο, σειρά podcasts, αλλά και ένα πλούσιο παράλληλο πρόγραμμα που περιλαμβάνει ξεναγήσεις, δράσεις για άτομα 60+ («Παιχνίδι για Μεγάλους»), συναντήσεις ενσυνειδητότητας (Mindfulness) και εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, καθιστώντας το μουσείο έναν ζωντανό χώρο διαλόγου.
Βάσια Μπακετέα
Λεπτομέρειες εδώ
Πηγή: Αθήνα 9,84
