Ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει διάφορες επιλογές έναντι της ιρανικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων περιορισμένων πληγμάτων, ειδικοί προειδοποιούν ότι μια επίθεση στο Ιράν θα ήταν σημαντικά πιο περίπλοκη από την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και θα μπορούσε ενδεχομένως να εμπλέξει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια παρατεταμένη σύγκρουση.
Η ηγεσία του Ιράν έχει στη διάθεση της εκτεταμένες στρατιωτικές δυνατότητες και ένα δίκτυο περιφερειακών δυνάμεων-πληρεξουσίων που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διατήρηση αντίστασης απέναντι στην Ουάσινγκτον.
Και σε αντίθεση με την ταχεία επιχείρηση στο Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, ο Τραμπ φέρεται να εξετάζει ενδεχομένως ευρύτερη στρατιωτική δράση χωρίς να δηλώνει δημόσια τι ακριβώς επιδιώκει να επιτύχει. Ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει να αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ότι η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν «το καλύτερο πράγμα» που θα μπορούσε να συμβεί.
«Δεν υπάρχει χαμηλού κόστους, εύκολη και “καθαρή” στρατιωτική επιλογή στην περίπτωση του Ιράν», δήλωσε στους New York Times ο Αλί Βάεζ του International Crisis Group, οργανισμού που επικεντρώνεται στην επίλυση συγκρούσεων «Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να χαθούν αμερικανικές ζωές», πρόσθεσε ο κ. Βάεζ, σημειώνοντας ότι αυτό θα βαρύνει σημαντικά στους υπολογισμούς του κ. Τραμπ, «ιδιαίτερα σε προεκλογική χρονιά».
Όπως αποδείχτηκε, ο εναέριος χώρος της Βενεζουέλας ήταν σχετικά απροστάτευτος πριν από την αμερικανική επίθεση τον Ιανουάριο. Η κατάσταση στο Ιράν δεν είναι ίδια, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ποικίλα οπλοστάσια πυραύλων στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με περιφερειακούς ειδικούς. Αυτό περιλαμβάνει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και αντιπλοϊκά όπλα, αν και ο σημερινός όγκος του πυραυλικού του αποθέματος παραμένει ασαφής μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο.
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι μέσου βεληνεκούς του Ιράν είναι ικανοί να διανύσουν πάνω από 1.200 μίλια (1.900 χλμ), καλύπτοντας αμερικανικές βάσεις έως και στη δυτική Τουρκία και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου.
Το Σάββατο, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι το Ιράν δοκίμασε, για πρώτη φορά, αντιαεροπορικό πύραυλο θαλάσσιας βάσης με εμβέλεια άνω των 93 μιλίων (περίπου 150 χλμ), στο πλαίσιο στρατιωτικών ασκήσεων που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στα Στενά του Ορμούζ.
Η στρατηγική της Τεχεράνης «είναι να κλιμακώνει γρήγορα και να εξάγει την αστάθεια σε πολλαπλά μέτωπα, ώστε το κόστος να διαχέεται και ο πόνος να διαμοιράζεται», δήλωσε η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο ινστιτούτο πολιτικής ανάλυσης Chatham House.
Τα κράτη του Κόλπου, που φιλοξενούν αρκετές αμερικανικές βάσεις, ανησυχούν ότι οποιοδήποτε αμερικανικό στρατιωτικό πλήγμα θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα εις βάρος τους.
Τον Ιανουάριο, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αμφότερα στενοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσαν ότι δεν θα επιτρέψουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο τους για επιθέσεις. Η στάση αυτή ενδέχεται τελικά να μην τα προστατεύσει από ιρανικά αντίποινα, επισημαίνουν ειδικοί.
Μια ιρανική αντεπίθεση θα μπορούσε να πλήξει μεγάλες πόλεις στο Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός χρησιμοποίησε προηγμένα συστήματα αναχαίτισης για να καταρρίψει την πλειονότητα των ιρανικών πυραύλων κατά τη διάρκεια του πολέμου τον Ιούνιο. Ωστόσο, τα αποθέματα έχουν μειωθεί έπειτα από περισσότερα από δύο χρόνια απόκρουσης επιθέσεων της Χαμάς από τη Γάζα και της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο, σύμφωνα με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών.
Η Βακίλ εκτίμησε ότι Ιρανοί αξιωματούχοι πιθανότατα πιστεύουν πως ο «παράγοντας φόβου» μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης θα λειτουργούσε αποτρεπτικά για τον Τραμπ.
Ο άξονας αντίστασης του Ιράν μπορεί να απειλήσει αμερικανικές δυνάμεις και τους συμμάχους τους
Το Ιράν διατηρεί έναν «άξονα αντίστασης» που χρησιμοποιεί δυνάμεις-πληρεξουσίους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων των Χούθι στην Υεμένη και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Έχει οικοδομήσει και εξοπλίσει αυτές τις ομάδες προκειμένου να επεκτείνει την επιρροή του και να αμφισβητήσει τους αντιπάλους στην περιοχή.
Παρότι πολλοί από αυτούς τους πληρεξουσίους έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά μετά τις συγκρούσεις με το Ισραήλ, θα μπορούσαν να προβούν σε αντίποινα κατά αμερικανικών δυνάμεων και συμμάχων, ανοίγοντας πολλαπλά μέτωπα και διευρύνοντας τη σύγκρουση πέραν των συνόρων του Ιράν.
Τουλάχιστον μία φιλοϊρανική ομάδα στο Ιράκ έχει δεσμευθεί ότι θα στηρίξει την Τεχεράνη σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, με τους ηγέτες της να προειδοποιούν ότι θα μπορούσαν να διατάξουν «επιχειρήσεις μαρτυρίου» στο πλαίσιο μιας ευρύτερης σύρραξης. Ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι οι Χούθι θα μπορούσαν να επαναλάβουν στοχεύσεις εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, όπως είχαν πράξει στα τέλη του 2023 σε υποστήριξη της Χαμάς στον πόλεμό της με το Ισραήλ.
Οι ομάδες που στηρίζονται από το Ιράν «γνωρίζουν ότι θα ήταν προτιμότερο να παραμείνουν ενωμένες παρά να βρεθούν μεμονωμένες», δήλωσε ο Βάεζ του International Crisis Group. «Αν βυθιστεί το μητρικό πλοίο, τότε μένουν όλες μόνες τους».
