Τη μπάλα στην εξέδρα πετά, όπως αποκαλύπτει το in, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) στα ερωτήματα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), που της διαβιβάστηκαν από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ), σχετικά με την προσφυγή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκου Ανδρουλάκη, για τη μη συμμόρφωση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) με την απόφαση του ΣτΕ, ώστε να ενημερωθεί επισήμως για τους λόγους που τον παρακολουθούσε.
Το ΕΔΔΑ, όταν αποφάσισε να εξετάσει κατά προτεραιότητα την προσφυγή του κ. Ανδρουλάκη, απηύθυνε δύο προδικαστικά ερωτήματα στο ΝΣΚ και, κατ’ επέκταση, στην ελληνική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες του in, το πρώτο αφορούσε την καταγγελλόμενη από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ αδυναμία να πληροφορηθεί τους λόγους της παρακολούθησής του, τονίζοντας ότι τα σχετικά έγγραφα καταστράφηκαν από την ΕΥΠ (Άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που αφορά το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής) και, σε δεύτερο επίπεδο, τη μη εκτέλεση της απόφασης 465/2024 του Συμβουλίου της Επικρατείας, λόγω της άρνησης της ΕΥΠ να αποκαλύψει τους λόγους που αιτιολογούσαν την παρακολούθηση (Άρθρο 6 της ΕΣΔΑ που αφορά το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη).
Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση 465/2024 του ΣτΕ έκρινε πως, όταν αρθεί το απόρρητο των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας και το τηλέφωνο κάποιου ατόμου παρακολουθείται από τις Αρχές, τότε είναι απαραίτητο, μετά τη λήξη του συγκεκριμένου μέτρου, το θιγόμενο πρόσωπο «να γνωρίζει το αιτιολογικό της επιβολής του μέτρου, ώστε να έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας».
Ωστόσο, όταν η ΕΥΠ κλήθηκε να ενημερώσει την ΑΔΑΕ, τον Μάιο του 2024, για την παρακολούθηση Ανδρουλάκη, ο διοικητής της, Θεμιστοκλής Δεμίρης, παρέπεμψε στην εισαγγελική διάταξη περί «λόγων εθνικής ασφαλείας», αρνούμενος να αποκαλύψει στην ανεξάρτητη Αρχή την πλήρη αιτιολόγηση της παρακολούθησης του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Είχε τεθεί υπό παρακολούθηση από τις 14 Σεπτεμβρίου έως τις 17 Δεκεμβρίου του 2021.
Το ΝΣΚ, απευθυνόμενο στην ΑΔΑΕ, ζήτησε τις απόψεις και κάθε κρίσιμο στοιχείο με σκοπό την προάσπιση των «συμφερόντων της Ελληνικής Δημοκρατίας» απέναντι στα ερωτήματα του ΕΔΔΑ. Ως προς το σκέλος της μη συμμόρφωσης της ΕΥΠ, η Αρχή ισχυρίστηκε ότι ο κ. Ανδρουλάκης δεν υπέβαλε αίτηση συμμόρφωσης ενώπιον του ΣτΕ για την επικαλούμενη πλημμελή εκτέλεση της υπ’ αριθμ. 465/2024 απόφασης της Ολομέλειας.
«Επομένως, ο προσφεύγων δεν εξάντλησε, ως προς το ζήτημα αυτό, τα προβλεπόμενα στην εθνική έννομη τάξη ένδικα βοηθήματα ή μέσα πριν ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή ενώπιον του ΕΔΔΑ», τονίζεται, κατά πληροφορίες του in, από την ΑΔΑΕ στην απάντησή της.
Πηγές του in από νομικούς κύκλους, επισημαίνουν με βεβαιότητα ότι ο εν λόγω ισχυρισμός της ΑΔΑΕ θα καταπέσει κατά την εκδίκαση της προσφυγής.
Η παραδοξότητα στην απάντηση της ΑΔΑΕ
Ωστόσο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην απάντηση της ΑΔΑΕ εστιάζεται στο γεγονός ότι φέρεται να αποποιείται τον ρόλο της αρμόδιας Αρχής για την ενημέρωση των θιγόμενων προσώπων, εν προκειμένω του κ. Ανδρουλάκη. Τονίζει ότι, εφόσον «δεν είναι η αρμόδια Αρχή» στην οποία παρασχέθηκαν από τους παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών πρόσβαση στα διατηρούμενα δεδομένα, δεν μπορεί να προβεί στην ενημέρωση του προσφεύγοντος, επικαλούμενη συγκεκριμένο σημείο της απόφασης 465/2024 του ΣτΕ προς υποστήριξη του ισχυρισμού της. Κατ’ ουσίαν, πετάει το μπαλάκι στην ΕΥΠ, υποστηρίζοντας πως δεν ήταν εκείνη που όφειλε να προβεί στην ενημέρωση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ.
Η συγκεκριμένη αναφορά δημιουργεί την παραδοξότητα ότι η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών δεν είναι αρμόδια για την ενημέρωση ενός προσώπου του οποίου παραβιάστηκε το απόρρητο των επικοινωνιών, πόσω μάλλον σε μια δυσώδη υπόθεση όπως αυτή των παράνομων παρακολουθήσεων.
Επιπλέον, η ΑΔΑΕ αρνείται ότι «παρεμποδίστηκε» ο κ. Ανδρουλάκης να προσφύγει στα δικαστήρια και να προσβάλλει δικαστικώς τα μέτρα επισύνδεσης.
Τονίζεται ότι στην ίδια απόφαση του ΣτΕ, αναφέρεται πως ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ και εξουσιοδοτημένα μέλη της έχουν πλήρη πρόσβαση στο κείμενο της εισαγγελικής διάταξης περί άρσης του απορρήτου.
Υπόθεση «πιλότος» η προσφυγή Ανδρουλάκη
Ο αντιπρόεδρος του ΕΔΔΑ, κατά την εξέταση της προσφυγής του κ. Ανδρουλάκη, εκτίμησε ότι η υπόθεση θα μπορούσε να εμπίπτει στην κατηγορία των υποθέσεων «leading», δηλαδή να αποτελέσει «πιλότο» για την ευρωπαϊκή νομολογία. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει τη σοβαρότητα της υπόθεσης και της προσφυγής του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ και σε δικαστικό επίπεδο.
Τέλος, σημειώνεται ότι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους είχε προθεσμία έως τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου να υποβάλει γραπτώς έκθεση των γεγονότων και τις παρατηρήσεις του, βάσει της προσφυγής που έλαβε γνώση από το ΕΔΔΑ. Περισσότερες εξελίξεις στην υπόθεση της προσφυγής του κ. Ανδρουλάκη αναμένονται μετά τα μέσα Μαρτίου.
