Με αυτοκινητοπομπή, η οποία έφυγε από το Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης το πρωί της Δευτέρας (τοπική ώρα), αναχώρησε ο Νικολάς Μαδούρο και μεταφέρθηκε στο δικαστήριο του Μπρούκλιν, που πρόκειται να δικαστεί αργότερα σήμερα το απόγευμα μαζί με τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες.
Ο Μαδούρο, ο οποίος φορούσε καφέ φόρμα και πορτοκαλί παπούτσια, μπήκε φρουρούμενος από πάνοπλους αστυνομικούς σε ένα ελικόπτερο, το οποίο προσγειώθηκε λίγα λεπτά μετά σε ελικοδρόμιο κοντά στο δικαστήριο. Από εκεί, ένα θωρακισμένο βαν παρέλαβε εκείνον και τη σύζυγό του και τους μετέφερε στη δικαστική εγκατάσταση του Μπρούκλιν, με τα μέτρα ασφαλείας να είναι δρακόντεια.
Θυμίζεται πως Μαδούρο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες είναι αντιμέτωποι με κατηγορίες περί διακίνησης ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
Η διεθνής νομιμότητα σε ομηρία και η σύλληψη Μαδούρο
Η στρατιωτική αυθαιρεσία, οι «πρόθυμοι» και όταν το Διεθνές Δίκαιο παραδίδεται στην αλόγιστη ισχύ
Του Χρήστου Καπούτση
Δεν συνελήφθη απλώς ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας. Συνελήφθη η ίδια η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας. Με τη στρατιωτική σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους από τις ΗΠΑ, ο ΟΗΕ διασύρεται πολιτικά και το Διεθνές Δίκαιο υποχωρεί μπροστά στην ωμή ισχύ. Το 2026 δεν προμηνύεται ως έτος κανόνων Δικαίου, αλλά ως έτος φόβου.
Δεν αιχμαλωτίστηκε από τις ειδικές δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών ο Νικολάς Μαδούρο. Αιχμαλωτίστηκε η εκλογική βούληση ενός λαού και, μαζί της, η ίδια η έννοια της διεθνούς νομιμότητας. Η στρατιωτική σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους δεν αποτελεί απονομή δικαιοσύνης, συνιστά απροκάλυπτη κατάλυση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου και κάθε νομικού πολιτισμού.
Η κρατική κυριαρχία, η απαγόρευση χρήσης βίας και η λαϊκή εντολή δεν αναστέλλονται με προεδρικά διατάγματα ούτε ακυρώνονται από τη στρατιωτική υπεροχή του ισχυρού. Με μία μονομερή πράξη, η διεθνής έννομη τάξη μετατράπηκε σε πεδίο ανεξέλεγκτης ισχύος, χωρίς κανόνες, χωρίς θεσμικά αντίβαρα.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών δεν κατέρρευσε θεσμικά, κατέρρευσε όμως πολιτικά. Από εγγυητής της συλλογικής ασφάλειας υποβιβάστηκε σε σιωπηλό παρατηρητή. Το μήνυμα προς τα κράτη είναι αμείλικτο: χωρίς αποτροπή, δεν έχεις δικαιώματα. Όταν ο ισχυρότερος παραβιάζει τον κανόνα χωρίς κόστος, ο κανόνας παύει να υπάρχει και στη θέση του εγκαθίσταται ο φόβος.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν τέτοιες ενέργειες θα νομιμοποιήσουν μελλοντικές επεμβάσεις της Κίνας ή της Ρωσίας. Το ερώτημα είναι αν οι ίδιες οι ΗΠΑ αποδέχονται ότι άνοιξαν τον δρόμο. Όταν ο ισχυρότερος σπάει τον κανόνα χωρίς συνέπειες, ο κόσμος δεν γίνεται ασφαλέστερος. Γίνεται ζούγκλα. Και στη ζούγκλα, κανείς δεν είναι στο απυρόβλητο.
Ο ΟΗΕ έπαψε να προστατεύει τους αδύναμους από τους ισχυρούς. Και αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος δεν γίνεται πιο δίκαιος ούτε πιο σταθερός. Γίνεται απλώς πιο ειλικρινής και ταυτόχρονα πιο επικίνδυνος. Από εδώ και πέρα, η ειρήνη δεν θα στηρίζεται σε κανόνες, αλλά στον φόβο της σύγκρουσης.
Και για χώρες όπως η Ελλάδα;
Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά αναγκαία: κανένας διεθνής οργανισμός δεν εγγυάται την ασφάλειά σου αν δεν διαθέτεις ισχύ. Καμία επίκληση «διεθνούς νομιμότητας» δεν λειτουργεί ως ασπίδα όταν οι κανόνες καταλύονται επιλεκτικά. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια των αυταπατών. Δεν μπορεί να επενδύει αποκλειστικά σε συμμαχίες καλής θέλησης. Χρειάζεται στρατηγική αυτονομία εντός συμμαχιών — όχι τυφλή εμπιστοσύνη.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά, στο πλαίσιο αυτό, η δημόσια στάση του Έλληνα Πρωθυπουργού. Κάθε σοβαρός πολίτης και θεσμικός παράγοντας οφείλει να μελετήσει προσεκτικά τη δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ σε κυρίαρχο κράτος–μέλος του ΟΗΕ και τη σύλληψη–απαγωγή του εκλεγμένου Προέδρου της Βενεζουέλας.
Το ερώτημα είναι αμείλικτο: ποια Ανώτατη Αρχή, ποια καταστατική πρόβλεψη του Διεθνούς Δικαίου, ποια απόφαση διεθνούς δικαστηρίου αναγορεύει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ σε κριτή της εκλογικής νομιμότητας ενός τρίτου κράτους; Και ποια διάταξη νομιμοποιεί τη σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους από ειδικές δυνάμεις ξένης χώρας; Η απάντηση είναι σαφής: καμία.
Μπροστά μας δεν εξελίσσεται απλώς ένα ακόμη επεισόδιο ωμής ισχύος, αλλά η αντικατάσταση του διεθνούς δικαίου από έναν άτυπο, στρατιωτικοποιημένο νόμο του ισχυρότερου. Το 2026 αναδεικνύεται σε έτος γενικευμένης ανασφάλειας, όπου η στρατιωτική ισχύς επιχειρεί να επιβάλει τη δική της «νομιμότητα», εξυπηρετώντας γεωοικονομικά συμφέροντα, στη συγκεκριμένη περίπτωση και τους ενεργειακούς πόρους της Βενεζουέλας.
Σε έναν τέτοιο κόσμο, οι «πρόθυμοι» πολιτικοί ηγέτες που σιωπούν ή χειροκροτούν την κατάλυση του Διεθνούς Δικαίου θα διαπιστώσουν αργά ή γρήγορα ότι η ανοχή στην αυθαιρεσία δεν προσφέρει προστασία. Απλώς καθυστερεί τη στιγμή που η ίδια λογική ισχύος θα στραφεί και εναντίον τους, όταν πάψουν να είναι χρήσιμοι για την προώθηση ξένων στρατηγικών συμφερόντων.
